شهر مشهد یکی از شهر های بزرگ ایران و مرکز استان پهناور خر

شهر مشهد یکی از شهر های بزرگ ایران و مرکز استان پهناور خراسان رضوی است. خراسان در زبان پهلوی خوراسان KHURASAN تلفظ می شود که به معنای سرزمین خورشید یا خاورزمین یا محل طلوع آفتاب است. سابقه تاریخی مشهد با شهر طوس کاملا مرتبط است. مشهد امروز جزء کوچکی از شهر نوغان است که بنا به اعتقاد باستان شناسان و براساس آثار یافت شده در اطراف کشف رود دارای پیشینه ای هشتصد هزار ساله می باشد. در افسانه ها آمده است که جمشید، از سلسله کیانیان طوس را بنا کرد و به جانشین خود کیخسرو سپرد.

در سال 193 هجری قمری هارون الرشید خلیفه بزرگ عباسی از خراسان به ماوراء النهر لشکرکشی کرد. لیکن در بین راه بیمار شد و درگذشت و در قریه ای به نام سناباد از مضافات نوغان به خاک سپرده شد. دو سال بعد مامون خلیفه عباسی پسر او رهسپار زیارت قبر پدر شد و در این سفر علی بن موسی (ع) هشتمین امام شیعیان، با او همراه بود. مامون عباسی، امام رضا را با توطئه ای به قتل رساند و برای سرپوش گذاردن بر عمل خویش او را نیز کنار قبر پدر خود به خاک سپرد و بقعه ای به روی هر دو قبرساخت. و چند سال بعد دهکده ای در اطراف بقعه پدید آمد و چون عقیده عموم مردم شیعه بر آن بود که هشتمین پیشوای آن ها با توطئه ای به شهید شده بدان مناسبت آن دهکده را مشهد (MASHHAD) که به معنای محل شهادت است نامیدند. بعد ها در طول تاریخ به دلیل مهاجرت های پی درپی به این منطقه این شهر روز به روز وسعت یافت و توسعه یافت و آباد گردید.

در قرن دهم میلادی قسمت اصلی بقعه و ساختمان های اطراف آن ویران شد. سلطان محمود غزنوی در قرن چهارم هجری ساختمان جدیدی به روی هر دو قبر بنا کرد. پس از درگذشت تیمور لنگ، فرزند او شاهرخ در آبادانی و زیبایی مرقد امام رضا (ع) سعی فراوانی کرد. مشهد از قرن شانزدهم میلادی که سلسله شیعی مذهب صفویان بر ایران تسلط یافتند و دارای تعصبات شدید ملی و مذهبی بودند رو به آبادانی و توسعه گذاشت. زیارت قبر امام رضا (ع) از این زمان متداول گشت و در زمان شاه عباس اول بناهای دیگری به مرقد افزوده شد. در زمان نادرشاه افشار، مشهد به عنوان پایتخت وی، به حد اعلایی به رونق و آبادانی رسید.