لُری زبان نیست و لهجه است.
لُری زبان نیست و لهجه است.
لری توسط مردم ساکن منطقه بزرگی در غرب و جنوب ایران، حداقل از استان لرستان، همدان، خوزستان، ایلام، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، استان فارس، بوشهر و اصفهان تکلم میشود. این لهجه در کنار فارسی به شاخه جنوبی زبانهای ایرانی غربی تعلق دارند.
گویشهای لری خود به دو گروه متمایز متناظر با تمایز بین لر بزرگ و لر کوچک تقسیم میشوند.این گویشها نزدیکترین گویشهای ایرانی به زبان فارسی هستند.زبان (لهجه)لری همانند زبان فارسی نوادهای از زبان پارسی میانه استو واژههای آن همانندی بسیاری با فارسی دارد.ریشه زبانهای ایرانی لری-بختیاری مانند زبان فارسی به پارسی میانه(پهلوی ساسانی) و از طریق پارسی میانه به پارسی باستان(زبان هخامنشیان) برمیگردد.
ویژگیهای زبان لری نشان میدهد که چیرگی زبانهای ایرانی در منطقه کنونی لرستان در تاریخ باستان صورت گرفته .زبانشناسانی دیگر، لری را یک پیوستار زبانی از گویشهای ایرانی جنوب غربی بین گونههای فارسی و کردی دانستهاند،که میان مردم لُر در غرب و جنوب غرب ایران رایج است و خود از سه گویش جدا تشکیل میشود که عبارتند از گویش لری خرمآبادی، بختیاری و لری جنوبی (کهگیلویه و ممسنی و بویراحمدی) و در دو سوی پیوستار با انواعی از زبانهای کردی و فارسی شانه به شانهاست.
به عبارت دقیق تر این خانواده یک گروه جدا اما مرتبط از چند زیر گروه پیوسته از ایلات و طوایف است.مردم لر حدود 10 میلیون نفر جمعیت دارند که گویش لری را با تفاوتهای اندک از یکدیگر صحبت میکنند.
گویش لری را میتوان به دو دسته لری شمالی و جنوبی تقسیم کرد و رودخانه دز را میتوان به نوعی مرز دو دسته لری شمالی و جنوبی دانست که لری شمالی به زبان کردی نزدیکتر است.
به طور دقیق تر میتوان گویشهای لری را به مناطق جغرافیایی زیر تقسیم کرد:
۱. لری بختیاری: استان چهار محال و بختیاری، قسمت اعظم خوزستان، شرق لرستان و قسمتهای غربی و جنوبی استان اصفهان.
۲. لری ثلاثی: بروجرد، ملایر، نهاوند، تویسرکان،شازند و بخشهایی از کنگاور از استان کرمانشاه.
۳. لری ممسنی: نورآباد ممسنی، سپیدان، کازرون و قسمت هایی ازمرودشت.
۴. لری کهگیلویه و بویراحمدی: استان کهگیلویه و بویراحمد، گناوه، دیلم و دشتستان تا رامهرمز.
۵. لری میانی: خرمآباد، دورود، پلدختر، دوره، اندیمشک، شوش، دره شهر، آبدانان، دهلران، ملکشاهی و قسمتهایی از استان قزوین و شهرهای خانقین، بدره، مندلی از کشور عراق که غربیترین محدوده گویشوران لر میباشد.
۶. لرهای کمزاری: کشورعمان و جزیرهٔ مسندم.
لری توسط مردم ساکن منطقه بزرگی در غرب و جنوب ایران، حداقل از استان لرستان، همدان، خوزستان، ایلام، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، استان فارس، بوشهر و اصفهان تکلم میشود. این لهجه در کنار فارسی به شاخه جنوبی زبانهای ایرانی غربی تعلق دارند.
گویشهای لری خود به دو گروه متمایز متناظر با تمایز بین لر بزرگ و لر کوچک تقسیم میشوند.این گویشها نزدیکترین گویشهای ایرانی به زبان فارسی هستند.زبان (لهجه)لری همانند زبان فارسی نوادهای از زبان پارسی میانه استو واژههای آن همانندی بسیاری با فارسی دارد.ریشه زبانهای ایرانی لری-بختیاری مانند زبان فارسی به پارسی میانه(پهلوی ساسانی) و از طریق پارسی میانه به پارسی باستان(زبان هخامنشیان) برمیگردد.
ویژگیهای زبان لری نشان میدهد که چیرگی زبانهای ایرانی در منطقه کنونی لرستان در تاریخ باستان صورت گرفته .زبانشناسانی دیگر، لری را یک پیوستار زبانی از گویشهای ایرانی جنوب غربی بین گونههای فارسی و کردی دانستهاند،که میان مردم لُر در غرب و جنوب غرب ایران رایج است و خود از سه گویش جدا تشکیل میشود که عبارتند از گویش لری خرمآبادی، بختیاری و لری جنوبی (کهگیلویه و ممسنی و بویراحمدی) و در دو سوی پیوستار با انواعی از زبانهای کردی و فارسی شانه به شانهاست.
به عبارت دقیق تر این خانواده یک گروه جدا اما مرتبط از چند زیر گروه پیوسته از ایلات و طوایف است.مردم لر حدود 10 میلیون نفر جمعیت دارند که گویش لری را با تفاوتهای اندک از یکدیگر صحبت میکنند.
گویش لری را میتوان به دو دسته لری شمالی و جنوبی تقسیم کرد و رودخانه دز را میتوان به نوعی مرز دو دسته لری شمالی و جنوبی دانست که لری شمالی به زبان کردی نزدیکتر است.
به طور دقیق تر میتوان گویشهای لری را به مناطق جغرافیایی زیر تقسیم کرد:
۱. لری بختیاری: استان چهار محال و بختیاری، قسمت اعظم خوزستان، شرق لرستان و قسمتهای غربی و جنوبی استان اصفهان.
۲. لری ثلاثی: بروجرد، ملایر، نهاوند، تویسرکان،شازند و بخشهایی از کنگاور از استان کرمانشاه.
۳. لری ممسنی: نورآباد ممسنی، سپیدان، کازرون و قسمت هایی ازمرودشت.
۴. لری کهگیلویه و بویراحمدی: استان کهگیلویه و بویراحمد، گناوه، دیلم و دشتستان تا رامهرمز.
۵. لری میانی: خرمآباد، دورود، پلدختر، دوره، اندیمشک، شوش، دره شهر، آبدانان، دهلران، ملکشاهی و قسمتهایی از استان قزوین و شهرهای خانقین، بدره، مندلی از کشور عراق که غربیترین محدوده گویشوران لر میباشد.
۶. لرهای کمزاری: کشورعمان و جزیرهٔ مسندم.
- ۹.۳k
- ۲۱ دی ۱۳۹۲
دیدگاه ها (۱۹)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط