زبان مردم آذربایجان تا سال پیش هنوز ترکی نشده بود

زبان مردم آذربایجان تا ۳۷۰ سال پیش هنوز تُرکی نشده بود...!

در این کتاب ارزشمند، رساله‌ی روحی اُنارجانی، مشاهده می‌کنیم که زبان پهلوی آذری تا اواسط و حتی اواخر دوره‌ی صفویه دارای دایره‌ی گویشور بسیار بالایی بوده است. روحی انارجانی از شاعران نیمه دوم قرن دهم آذربایجان است که در این کتاب درباره عقاید و عادات و رسوم مردم تبریز و همچنین درباره زبان پهلوی آذری که هنوز در آنموقع زبان عمومی مردم شهر تبریز بود پرداخته است.

آثار و نسخه‌های مهم تاریخی و ادبی به دست آمده از زبان پهلوی آذری به عنوان زبان پیشین مردم آذرآبادگان که از قرن دوم تا قرن یازده هجری دارای پراکندگی زمانی هست‌، نشانگر پروسه‌ی نسبتاً طولانی و زمان‌بر این دگرگونی می‌باشد و نظریّه‌ی تغییر ناگهانی و برق‌آسا را کاملا رد می‌کند؛ البته این نکته حائز اهمیت است که این دگرگونی در مقاطعی دارای سرعت بیشتری بوده است.