خشم احساسی طبیعی در انسان است که همه افراد آن را به نوعی

خشم احساسی طبیعی در انسان است که همه افراد آن را به نوعی تجربه می کنند



خشم فروخورده چه تاثیری بر زندگی افراد می گذارد؟

هر هیجان منفی مانند خشم که ابراز نشده و بلعیده می شود، آثار خاص خود را دارد. در بیماری هایی با نام «سایکوسوماتیک» یا «روان تنی»، حتی می توان گفت کدام هیجان سبب بروز کدام علائم جسمانی می شود، مثلا مشکلات پوستی مانند خارش یا کهیر به خشم نسبت داده می شوند، همین طور که مشکلات گوارش به اضطراب نسبت می شود. در نگاهی کلی انرژی منفی درون فرد مانند فنری است که هر آن فشرده تر می شود. روزی می رسد که تحمل این فنر تمام می شود و این همان حالتی است که به آن «خشم انفجاری» یا «از کوره در رفتن» می گوییم.



فشرده شدن یا بروز خشم های انفجاری چه تاثیرات اجتماعی ای می توانند داشته باشند؟

خشم در روابط بین فردی ممکن است به بدبینی تبدیل شود؛ مثلا ممکن است عصبانیت من نسبت به همسرم باعث بروز بدبینی در محیط کار نسبت به همکارم شود. پیامد خشم نهفته در محیط کار یا مکان های دیگر تقریبا مشابه است. گاهی خشم به صورت کناره گیری و انزواطلبی بروز می یابد، فرد مشکوک می شود یا درباره انگیزه های دیگران بدبینانه قضاوت می کند یا شکلی که متاسفانه این روزها بیشتر می بینیم، گوشه و کنایه و متلک پرانی افراد به یکدیگر که همان بروز نادرست خشم نهفته است، یا بدون این که منفعتی برای فرد داشته باشد، آسیبی به کس دیگری بزند، همان رفتاری که به «زیرآب زنی» بین ما شناخته می شود. این همان مکانیسمی است که در برخی زنان که مورد صدمات فیزیکی از طرف همسر خود قرار می گیرند، می بینیم. این افراد خشم از صدمات وارد شده به خود را با کتک زدن کودک خود تخلیه می کنند.



چگونه می توان کاری کرد که خشم به پرخاشگری تبدیل نشود؟

اولین قدم در این راه خودآگاهی است؛ یعنی فرد باید بداند چه زمانی عصبانی می شود و علائم جسمی، فکری و رفتاری خود را حین بالا گرفتن خشم بشناسد. در گام بعدی باید راه هایی را بشناسد که در آستانه عصبانیت بتوانند پرخاشگری او را مهار کنند. دقیقا مثل این که شما هنگام رانندگی به شیبی می رسید. در مرحله اول باید درک کنید که به شیب رسیده اید. ترمز کردن پیش از رسیدن به شیب آسان تر از وقتی است که به اواسط آن رسیده اید. هر قدر در این شیب پیش بروید، سرعت بیشتر و در نتیجه ترمز کردن دشوراتر خواهدبود. در نهایت به جایی می رسید که دیگر نمی توانید ترمز کنید و این همان نقطه ای است که کنترل ماشین را از دست می دهید.



شناختن و به کارانداختن عوامل کنترل خشم مهم ترین بخش کار است. بهترین اقدام در این زمینه ایجاد وقفه است تا سیستمی که فرد را به سوی خشم می راند برای چند لحظه متوقف شود. نوشیدن یک لیوان آب یا ترک موقت محیط از اولین عوامل کنترل کننده خشم هستند. بقیه راهکارها بیشتر به شخصیت فرد و مساله ای باز می گردد که سبب ناکامی وی شده است که در صورت حاد بودن، وارد شیوه های درمانی خواهدشد. برخی افراد آستانه تحمل پایینی دارند و زود از کوره در می روند و با هر موضوع بی اهمیت یا کم اهمیتی شروع به پرخاشگری می کنند. در چنین شرایطی درمانگر باید دلیل یابی کند. گاهی بروز چنین رفتارهایی، درمانی متناسب از سوی درمانگر پیشنهاد می شود، ضمن این که ممکن است دلیل اصلی در تغییرات خلقی، عدم تعادل در نوعی واسطه عصبی- شیمیایی باشد که برای درمان از جمله روش های دیگر دارو هم تجویز می شود.



برخی کارشناسان معتقدند در فرهنگ ما راه های تخلیه خشم دختران بسته است و به دختران اجازه تخلیه خشم داده نمی شود، در نتیجه خشم دختران به شکل دیگر نمود پیدا می کند. مثال بارز آن رفتن به ورزشگاه هاست. یکی از راه های تخلیه خشم، به خصوص بین جوانان که در کشورهای توسعه یافته این روزها بسیار به آن اهمیت می دهند، رفتن به ورزشگاه ها برای دیدن مسابقات و تشویق تیم هاست. خشم باید تخلیه شود، به صورت درست آن، نه به صورت خشونت تا به پرخاشگری تبدیل نشود. حالا اگر فرض کنیم در یک بازی رقابتی همه بتوانند شرکت کنند و فریاد بکشند و خوشحالی یا هر هیجان خود را بیرون بریزند، درواقع بسیار کمک می کند تا خشم به رفتار خشونت آمیز تبدیل نشود. این کار در کشور ما برای دخترها امکان ندارد. ورزش کردن نیز راهی بسیار خوب برای تخلیه تنش و پرخاشگری است.



کمی دقیق تر شویم؛ اگر خاطرتان باشد، در فیلمی که چندی قبل در فضای مجازی هم دست به دست شد و بسیاری را متاثر کرد، به ظاهر خشمی در وجود دو دختر که چند دقیقه بعد خود را از پل به پایین پرتاب کردند، دیده نمی شد. چه توضیحی برای این رفتار می توان داشت؟



مکالمه تکان دهنده ای که از آن دو دختر پیش از خودکشی در شبکه های اجتماعی پخش شد و ظاهر عصبانی در آنها دیده نمی شد، مصداق کامل خشم پنهان است، زمانی که بسیار عصبان