قطره ای از اقیانوس .....

- بندگى خالصانه، زمینه ساز نزول الطاف الهى است. «ینزّل على عبده»

- مُبلّغ باید به استدلال روشن مجهز باشد. «و الرسول یدعوكم... آیاتٍ بینات»

- هدف اصلى انبیا، نجات مردم از تاریكى هاى جهل و شرك و تفرقه است. «لیخرجكم من الظّلمات الى النّور»

- راه روشن، تنها راه خداست و غیر آن هر چه باشد، تاریكى است. «الظّلمات... النّور» (كلمه «الظّلمات» به صورت جمع آمده، ولى كلمه «النّور» در سراسر قرآن به صورت مفرد آمده است.)

- نزول وحى براساس قاعده لطف است. «هوالّذى ینزّل... انّ اللّه بكم لرؤف رحیم»

- بهترین نشانه رأفت و رحمت الهى، هدایت بندگان است. «لیخرجكم من الظّلمات الى النّور انّ اللّه بكم لرؤف رحیم»
تمام برنامه هاى الهى بر اساس حكمت و دلیل است، گرچه تنها گوشه اى از آنها براى ما بیان شده است، از جمله:

1. دلیل نبوّت، نجات مردم است. «لیخرجكم من الظّلمات الى النّور»

2. دلیل نماز، یاد او و تشكر از اوست. «اقم الصلاة لذكرى»(12)

3. دلیل روزه، تقواست. «كتب علیكم الصیام... لعلّكم تتقون»(13)

4. دلیل حج، حضور و شركت در منافع و مناسك حج است. «لیشهدوا منافع لهم»(14)

5. دلیل جهاد، رفع فتنه و حفظ مكتب است. «حتى لاتكون فتنة»(15)

6. دلیل قصاص، زندگى شرافتمندانه است. «و لكم فى القصاص حیاة»(16)

7. دلیل حجاب، تزكیه و تطهیر قلوب است. «ذلكم أطهر لقلوبكم و قلوبهنّ»(17)

8. دلیل زكات، پاكى است. «خذ من أموالهم صدقة تطهّرهم»(18)

9. دلیل تحریم شراب و قمار، بازماندن از راه خداست. «یصدّكم عن ذكر اللّه و عن الصّلاة»(19)

نجات بشر از تاریكى هاى جهل و ظلم و شرك و خرافه و تفرقه، تنها در گرو روى آوردن به نور وحى است. «كتاب أنزلناه الیك لتخرج النّاس من الظّلمات الى النّور»(20)كلمه «انّ»، حرف لام، جمله اسمیه و صیغه مبالغه در جمله «انّ اللّه بكم لرؤف رحیم» بیانگر آن است كه رأفت و رحمت الهى، دائمى، عمیق، گسترده و حتمى است.

-----

12) طه، 14.

13) بقره، 183.

14) حج، 28.

15) بقره، 193.

16) بقره، 179.

17) احزاب، 53.

18) توبه، 103.

19) مائده، 91.

20) ابراهیم، 1.