1/2 نکته‏ها و پیام های سوره انسان آیه 3:

1/2 نکته‏ها و پیام های سوره انسان آیه 3:

1- هدایت" در اینجا معنی وسیع و گسترده‏ای دارد که هم هدایت" تکوینی" را شامل می‏شود و هم هدایت" فطری" و هم" تشریعی" را هر چند سوق آیه بیشتر روی هدایت تشریعی است.
" توضیح" اینکه از آنجا که خداوند انسان را برای هدف" ابتلاء و امتحان" و تکامل آفریده است مقدمات وصول به این هدف را در وجود او آفریده، و نیروهای لازم را به او بخشیده این همان هدایت" تکوینی" است.
سپس در اعماق فطرتش عشق به پیمودن این راه را قرار داده، و از طریق الهامات فطری مسیر را به او نشان داده، و از این نظر هدایت" فطری" نموده
و از سوی دیگر، رهبران آسمانی و انبیای بزرگ را به تعلیمات و قوانین روشن برای" ارائه طریق" مبعوث کرده، و به وسیله آنها هدایت" تشریعی" فرموده است، و البته تمام این شعب سه گانه هدایت، جنبه عمومی دارد، و همه انسانها را شامل می‏شود.

2- رویهمرفته این آیه به سه مساله مهم و سرنوشت‏ساز در زندگی انسان اشاره می‏کند:
مساله" تکلیف"، مساله" هدایت" و مساله" آزادی اراده و اختیار" که لازم و ملزوم یکدیگر و مکمل یکدیگرند.

3- تشکّر گاهی قلبی است، یعنی همه نعمت‏ها را از خدا بدانیم؛ گاهی عملی است، بدین معنا که انسان نعمت‏های خداوند را فقط در راه حق مصرف کند و گاهی زبانی است، یعنی انسان «الحمد لله رب العالمین» را بر زبان جاری کند.
تعبیر به" شاکرا" و" کفورا" مناسبترین تعبیری است که در اینجا امکان دارد، چرا که در مقابل نعمت بزرگ هدایت الهی آنها که پذیرا و تسلیم شوند، و راه هدایت پیش گیرند، شکر این نعمت را بجا آورده، و آنها که مخالفت کنند کفران کرده‏اند.
و از آنجا که از دست و زبان هیچکس بر نمی‏آید، که از عهده شکرش بدر آید، در مورد" شکر" تعبیر به اسم فاعل کرده، در حالی که در مورد" کفران" تعبیر به" کفور" (صیغه مبالغه) آمده، زیرا آنها که این نعمت بزرگ را نادیده بگیرند بالاترین کفران را کرده‏اند، چرا که خداوند انواع وسائل هدایت را در اختیار آنها گذارده، و این نهایت کفران است که همه را نادیده بگیرد و راه خطا برود.

4- امام صادق علیه السلام ذیل آیه‏ «إِمَّا شاکِراً وَ إِمَّا کَفُوراً» فرمودند: «عرفناه اما آخذ و اما تارک» ما راه را به او معرفی کردیم، یا آن را می‏گیرد و یا رها می‏کند.