بالگرد کبرا

بالگرد کبرا
قسمت دوم
کبرا در ایران

خلاصه مشخصات پنها 2091 :

نوع: هلیکوپتر تهاجمی / پشتیبانی ضد زره
کشور سازنده : جمهوری اسلامی ایران
حداکثر سرعت: 236 کیلومتر بر ساعت
حداکثر برد: 600 کیلومتر
طول: 16متر
بلندی: 4 متر
قطر ملخ: 13 متر
وزن خالی: 2802 کیلوگرم
حداکثر وزن برخاست: 4530 کیلوگرم
تسلیحات: تیربار سه لوله ی 20 میلیمتری "ام 197"، قابلیت حمل هشت موشک ضد تانک و موشکهای هوابه هوا و مقره های راکت انداز؛ قابلیت نصب موشکهای دوش پرتاب


ایران اولین مشتری خارجی هلیکوپتر کبرا بود.
ارتش ایران سی کبراهای دوموتوره نیروی دریایی را به کبراهای تک‌موتوره نیروی زمینی آمریکا ترجیح داد و در سال ۱۹۷۲ سفارش خرید ۲۰۲ فروند از مدل ارتقایافته ای‌اچ-۱جی ارتقا یافته را با عنوان «ای‌اچ-۱جی سی کبرا بین‌المللی» به شرکت بل داد.
کبراهای ایرانی به موتور پرقدرت‌تر T400-WV-402 مجهز شده بودند و چرخ‌دنده‌های کاهش‌دهنده لگد هم بر روی برجک هلیکوپتر نصب شده بود.
سلاح برجک این کبراها هم مثل کبراهای نیروی دریایی یک قبضه تیربار گاتلینگ ۲۰ میلی‌متری سه‌لول ام۱۹۷ بود که ظرفیت حمل ۷۵۰ گلوله برای آن در هلیکوپتر وجود داشت. کمک‌خلبان که نقش تیربارچی را هم ایفا می کرد از یک سیستم دید تثبیت‌شده و حتی یک صندلی تثبیت‌شده برای به حداقل رساندن لرزش بهره‌مند بود. ۶۲ فروند از کبراها هم به دلیل نصب سیستم هدفگیری و هدایت ام -٦٩ قابلیت شلیک موشک‌های ضدتانک بی جی ام -٧١ تاو را داشتند که با نام " تاو کبری" شناخته می شدند و هر یک از آن‌ها می‌توانست حداقل چهار و حداکثر ۸ تیر از این موشک ضد زره هدایت سیمی را با خود حمل کند اما بقیه از این قابلیت بی‌بهره بودند و تنها به تیربار ۲۰ میلی متری و راکت‌های هیدرا ۷۰ متکی بودند که حداکثر ۳۸ عدد از آن‌ها در پایلون‌های دو طرف بالگرد حمل می‌شد ( کبرا های نان تاو )

کبراها با موفقیت قابل توجهی در طول جنگ ایران و عراق استفاده شدند.
این هلیکوپترها علاوه بر انجام ماموریت‌های ضد تانک و پشتیبانی نزدیک هوایی درگیری‌های متعددی با بالگردهای میل می-۲۴ نیروی هوایی عراق داشتند که اولین نبردهای هلیکوپتر به هلیکوپتر در یک جنگ واقعی محسوب می‌شوند.
در منابع موجود گزارش‌های کاملاً متناقضی از نتیجه این درگیری‌ها ثبت شده است.
بر اساس برخی منابع کبراها نرخ برتری ۱۰ بر یک در مقابل میل-۲۴ها داشتند اما منابع دیگری نوشته‌اند که در طول هشت سال جنگ ده کبرا و شش میل-۲۴ سرنگون شدند و برخی منابع دیگر هم نبردهای آن‌ها را کاملاً پایاپای گزارش کرده‌اند.
که در اغلب این نبردها پیروزی نصیب بالگردهای سی کبرا شده است.
در طول جنگ ایرانی‌ها برخی از کبراهای خود را به تجهیزات لازم برای شلیک موشک‌های هوابه‌زمین ماوریک مسلح کردند. ماوریک موشکی بسیار بزرگتر و دوربردتر از تاو بود و در برخی عملیات‌ها از این موشک‌ها علیه اهداف عراقی استفاده شد.
همچنین در سال ۱۹۸۸ دو میگ-۲۳ متعلق به شوروی دو کبرای ایرانی را که وارد حریم هوایی افغانستان شده بودند سرنگون کردند. کبراها همچنان در خدمت هوانیروز ایران باقی مانده‌اند و ارتقاهای متعددی نیز بر روی آن انجام شده‌است.
تعدادی از کبراها به استاندارد پنها ۲۰۹۱ ارتقایافته‌ و طوفان 2 نیز در ایران به تولید رسید.



ارتقاهای گزارش شده در پنها ۲۰۹۱ عبارتند از:

پانل‌های زره‌پوش جدید کابین خلبان
سایه‌بان جدید، طراحی شده توسط ایران
ارتباطات هوایی جدید (آیونیک)
دوربین نصب شده در دماغه
طراحی جدید کابین خلبان

تسلیحات

تمامی مدل دو موتوره ای اچ-١جی/تی/دبلیو/زد مجهز به توپ بیست میلیمتری سه لول چرخان ام-١٩٧ هستند تمامی مدل های بالگرد کبرا میتوانند به راکت های هدایت ناپذیر هایدرا ٧٠ در لانچر های هفت تایی ام-٢٦٠ و یا نونزده تایی ام-٢٦١ مجهز بشوند.
تمامی این مدلها توانایی حمل و شلیک چهار و یا هشت موشک ضد تانک هدایت سیمی بی‌جی‌ام-۷۱ تاو را دارند.
البته لازم به ذکر است اکثر مدلهای AH-1J به سیستم هدفگیری و هدایت تلسکوپی ام-٦٩ برای هدفگیری و هدایت موشک های ضد تانک بی‌جی‌ام-۷۱ تاو در قسمت پوزه مجهز نیستند و قابلیت حمل و شلیک این موشک ها را ندارند و به اختصار آنها را نان تاو  میخوانند.
مدل های AH-1W و AH-1Z توانایی حمل و شلیک چهار و یا هشت موشک هدایت لیزری ضد تانک ای‌جی‌ام-۱۱۴ هل‌فایر  و موشک های هوا به هوای ایم-۹ سایدوایندر را دارند.

ترکیب های تسلیحاتی که کبراهای ایران در جنگ با آن دیده شده اند عمدتاً دو تا چهار پرتابگر راکت(19 یا 7 تایی)، دو پرتابگر 4تایی موشک تاو و دو پرتابگر 7 تایی راکت به همراه دو پرتابگر دو یا چهارتایی تاو بوده است. ترکیب های راکتی اغلب تنها مربوط به جنگنده کبرا داشته و نمونه موشک انداز این بالگرد برای عملیات های ضد زره وارد میدان می شده است.

اما