3/اشارات علمی اعجاز آمیز قرآن:

3/اشارات علمی اعجاز آمیز قرآن:
2. حرکت‏های خورشید:
«وَ الشَّمْسُ تَجْرِی لِمُسْتَقَرٍّ لَها ذلِکَ تَقْدِیرُ الْعَزِیزِ الْعَلِیمِ» (یس/ 38)
«و خورشید تا قرار گاهش روان است؛ این اندازه‏گیری (خدای) شکست‏ناپذیر داناست.»
قرآن در آیات متعددی (یس/ 38 و انبیاء/ 33 و رعد/ 2 و فاطر/ 13 و زمر/ 5 و لقمان/ 29 و ابراهیم/ 33) به حرکت‏های خورشید اشاره دارد و برخی‏ صاحب‏نظران این آیات را اعجاز علمی قرآن دانسته‏اند زیرا به حرکت‏های مختلف خورشید اشاره دارد که بر خلاف تصورات رایج در محافل علمی عصر نزول بوده است. آنان آیات فوق را اشاره به حرکت‏های زیر می‏دانند:
الف: حرکت انتقالی مستقیم خورشید درون کهکشان راه شیری، یعنی حرکت طولی خورشید به سمت معین یا ستاره‏ای دور دست. البته در این تفسیر الشَّمْسُ تَجْرِی لِمُسْتَقَرٍّ لَها، (یس/ 38) «لام» به معنای «الی» (/ به سوی) و «مستقر» اسم مکان می‏باشد.
مفسران و صاحب‏نظران متعددی این حرکت انتقالی خورشید را از قرآن برداشت کرده‏اند و برخی دیگر آن را اعجاز علمی قرآن دانسته‏اند؛ زیرا اخترشناسان جدید همچون کوپر نیک (1544 م) و کپلر (1650 م) و گالیله به ثابت بودن خورشید معتقد بودند و حتی در ادعا نامه‏ای که علیه گالیله در دادگاه‏ قرائت شد او را متهم به اعتقاد به سکون خورشید کردند. (که بر خلاف گفته کتاب مقدس بود که می‏گفت: (خورشید) مثل پهلوان از دویدن در میدان، شادی می‏کند.) و گالیله حاضر نشد حرکت خورشید را بپذیرد.
ولی سالهای بعد حرکت‏های واقعی متعدد (حرکت انتقالی- وضعی- درونی) خورشید به اثبات رسید.
البته این مطلب قرآن (حرکت خورشید بر مدار) بر خلاف دیدگاه هیئت بطلمیوسی‏ است که در عصر نزول در محافل علمی رایج بوده و تا هفده قرن بر فکر بشر سایه افکنده بود. بر اساس هیئت قدیم افلاک حرکت می‏کنند و ستارگان در فلک ثابت هستند ولی از آیه استفاده می‏شود که خورشید حرکت دورانی دارد و مداری شناور است.
ب: حرکت وضعی خورشید، یعنی خورشید به دور خود می‏چرخد و در قرارگاه خود جریان دارد. الشَّمْسُ تَجْرِی لِمُسْتَقَرٍّ لَها، (یس/ 38) البته این معنا بنابراین است که «لام» به معنای «فی» (در) باشد و «مستقر» به معنای اسم مکان باشد.
برخی صاحب‏نظران همین معنا را از آیات برداشت کرده‏ و برخی دیگر این مطلب را اعجاز علمی قرآن شمرده‏اند. زیرا حرکت وضعی خورشید از مطالبی است که در عصر نزول قرآن کشف نشده بود.
ج: ادامه‏ی حیات خورشید تا زمان معین، یعنی عمر خورشید بر اثر انفجارات هسته‏ای و سوخت مواد درونی آن تا چند میلیارد سال دیگر به پایان می‏رسد.
از این رو برخی مفسّران‏ کُلٌّ یَجْرِی لِأَجَلٍ مُسَمًّی،* (رعد/ 2) را اشاره به همین مطلب علمی دانسته‏اند.
د: حرکات درونی خورشید، یعنی در خورشید دائماً انفجارات هسته‏ای صورت می‏گیرد تا انرژی نور و گرما تولید کند، و همین انفجارات باعث زیر و رو شدن مواد مذاب داخل خورشید و گاهی تا کیلومترها پرتاب می‏شود.
برخی محققان از تعبیر «تجری» به معنای جریان داشتن و تفاوت آن با «تحرک» از آیه 38/ یس استفاده کرده‏اند که خورشید نه تنها حرکت می‏کند جریان هم دارد. یعنی همچون آب در حال حرکت، زیر و رو می‏شود و این نکته‏ی علمی لطیفی است که قرآن بدان اشاره دارد و در عصر جدید کشف شده است و می‏تواند اعجاز علمی قرآن باشد. البته اگر «تجری» را کنایه از شناور بودن در فضا بدانیم.
برخی محققان با نقد موارد فوق به این نتیجه رسیده‏اند که اشارات قرآن به حرکت‏های خورشید نوعی رازگویی علمی است، اما در بخشی که قبلًا توسط کتاب مقدس گزارش شده بود یعنی حرکت انتقالی دورانی خورشید، اعجاز علمی نیست. اما در بخش‏هایی که بر خلاف هیئت بطلمیوسی رایج در زمان نزول بیان داشته است (مثل حرکت انتقالی مستقیم، حرکت وضعی و حرکت تا زمان معین و حرکت درونی خورشید) اگر به قطعیت برسد، اعجاز علمی قرآن به شمار می‏آید.
منبع: کتاب پرسش های قرآنی جوانان/محمدعلی رضائی
#قرآن#قرآن_کریم#نکته_ها_و_پیام_های_قرآنی#مصحف#استاد_قرائتی#اسلام#شیعه#تفسیر#تفسیر_نور#کتاب_خدا#أیات#آیه#سوره#پیام#پیام_قرآن#پرسش_قرآنی#تفسیر_قرآن#ترجمه قرآن#quran#