جام زرینِ مارلیک از آثار باستانی متعلق به اواخر هزاره دوم

جام زرینِ مارلیک از آثار باستانی متعلق به اواخر هزاره دوم و اوایل هزاره اول پیش از میلاد (بیش از ۳۰۰۰ سالِ پیش) است که در موزه ایران باستان نگه‌داری می‌شود. این اثر یکی از جام‌های طلایی است که در کاوشِ منطقه باستانی مارلیک در استان گیلانِ ایران کشف شده است. جام مارلیک ۱۸ سانتی‌متر ارتفاع دارد و به صورت نقش حکاکی برجسته با چهار گاو بالدار اسطوره‌ای تزیین شده‌است. سر گاوها به‌صورت برجسته و با تکنیک چکش‌کاری از بدنه ظرف بیرون آمده‌است. هر جفت از گاوهای بالدار به شکلِ قرینه در حال بالا رفتن از یک درخت نخل مانند هستند. این حیوانات تخیلی بر روی پاهای عقب ایستاده‌اند و پاهای جلو را بالا آورده و در اطراف تنه و شاخه‌های درخت تکیه داده‌اند. لبه‌ی جام با نوار مفتولی بسیار نازکی به‌صورت فشرده و متراکم تزیین شده و در محلِ اتصال بدنه‌ی جام به کف، دارای برآمدگی تقریباً زاویه‌داری است. ترکیب نقوش حیوانات بالدار و درخت موسوم به درختِ زندگانی بیشتر در دوره آهن در هزاره‌ی اول پیش از میلاد در ایران و میان‌رودان رواج داشته‌است.
اسکناس‌های پانصد ریالی ایران بعد از تأسیس بانک مرکزی ایران با تصویری از نقش جام مارلیک چاپ و نشر می‌شد. نقش جام مارلیک از سال ۱۳۴۱ هجری شمسی تا سال ۱۳۵۸ بر یک سوی این اسکناس‌ها چاپ می‌شد.
.
.
.
#هنرگرد #هنر_ایران #هنر_ایرانی_اسلامی #ایران_باستان #تاریخ_هنر