بسم الله الرحمن الرحیم

بسم الله الرحمن الرحیم
لَا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزَاءً وَلَا شُكُورًا- نه پاداشی از شما می خواهیم و نه تشکری!(سوره انسان بخشی از آیه 9)
این است عمل خالص! عملی که منبعث از هیچ انگیزه ای نیست. چیزی نمی خواهد. خالی از نقشه های منفعت طلبانه است. حتی خواهان جلب احترام نیست. این یعنی خود عمل اصل است نه نتایج آن. و یک فرزانه اینگونه عمل می کند. کارش را بی عیب و نقص انجام می دهد و می گذرد. حتی آن را به یاد نمی آورد. به رخ نمی کشد. چنین کسی بدنبال هیچ بهشتی نیست، بلکه همواره این بهشت است که بدنبال اوست. اینان اخلاق خود را از اخلاق خدا گرفته اند. و این آیه شریفه بیانگر اخلاق خداست. و - تَخَلَّقُوا بِأَخْلاَقِ اَللَّهِ.- (بحارالانوار ج 58 - ص 129 )
خداوند متعال صفات و خصلت‏ها و اسماء نامتناهى دارد كه هزار اسم آن را در دعاى ‏جوشن كبير مى‏خوانيد و مؤمن طبق فرموده معصومين بايد متخلق به اخلاق و صفات الهى باشد: تخلقوا بأخلاق الله: خوى و اخلاق الهى پيدا كنيد.
فهم و علم : آن کس را که خدا فهم عطا کند، علم را نیز روزی اش کرده است. اما آنکه را علم روزی شود لزوما صاحب فهم نیست. علمِ خلق، علم خدا نیست. آن علمی عاریتی است، مشتی خواندنی و حفظ کردنی است، لکن فهم، دریافتی است که از آن توست. از درون تو می جوشد. در سلوک، فهم و علمی که از فهم حاصل می شود، کاربرد دارد. و جز آن وبال گردن است و حجاب اکبر. این بدان معناست که وقتی فهم نباشد، هر چه بیشتر بخوانی و بیشتر بدانی، بیشتر در تاریکی فرو خواهی رفت. فهم، با عمل، رابطه ای مستقیم دارد. و سلوک یک عمل است، نه حرف. در سیر فهیمانه، تو یاد می گیری که چگونه دانستنی هایت را رها کنی تا جا را برای آگاهی های زنده خالی کرده باشی. این نکته را تنها اهل عمل می فهمند. زیرا توضیحی جز عمل به آن وجود ندارد.
در راه عمل، علم نهفته است : هر حکمت عملی، حکمت علمی نیز در پی دارد. اما هر حکمت علمی لزوماً حکمت عملی به بار نمی آورد. به عبارتی ساده تر؛ وقتی به راه سلوک عملاً وارد شوی، آگاهی های متناسب با هر مرحله را نیز دریافت می کنی. زیرا در راه عمل، علم نهفته است. حال آنکه اگر صرفاً به حفظیات و خواندن و تفکر اشتغال داشته باشی، از حکمت عملی که همان کارآمدی است بی نصیب خواهی بود. مضافاً اینکه هر آنچه دانسته ای وبال گردن است. بدان؛ بسیاری بحث های حکمت اشراق را خوانده و حتی تدریس کرده اند لکن قادر به انجام حتی درصد ناچیزی از توانمندیهای عملی حکمای بزرگ اشراقی نیستند. چه دانستن مبحث نور و مراتبش یک چیز است، و دریافت نور و کارکرد حکیمانه با آن چیز دیگریست.