روند آغاز جنبش قانونگرائی (مشروطیت) ایران ::::::

روند آغاز جنبش قانونگرائی (مشروطیت) ایران ::::::

در روز 20 آذر سال 1284 ، برای فراهم شدن پول لازم برای بازپرداخت وامی که برای سفر مظفرالدین شاه به اروپا از روسیهء تزاری گرفته شده بود ، از سوی حکومت اعلام شد که کسبه باید افزون بر مالیات همیشگی ، مالیات جدیدی را بپردازند . در روز 21 آذر ، در اعتراض به این تصمیم حکومت ، بازاریان و پیشه وران دست به تظاهرات زدند ؛ و در پی آن ، دو تن از رهبران بازاریان و پیشه وران دستگیر شدند و در جلوی چشم مردم تهران چوب فلک شدند .
در روز 22 آذر ، بازاریان و پیشه وران تهران ، در رویاروئی با چوب فلک شدن رهبرانشان ، مغازه های خود را بستند ؛ و در یک راهپیمائی ، خواستار بنیادگزاری دادگستری (عدالتخانه) و رسیدگی به ستم های روا شده ، و برکناری نخست وزیر (عین الدوله) شدند . دولت نیز با آوردن قزاق های خود ، توانست این بست نشینی را سرکوب کند . روز بعد ، در پی این سرکوبی ، خشم مردم فزونی گرفت و نزدیک به 2000 بازرگان و پیشه ور در مسجدی در شهر ری بست نشستند . بست نشینان در روز 25 آذر ، گروهی از سخنگویان خود را به نزد شاه ؛ و شماری دیگر را برای بدست آوردن پشتیبانی مردم ، به شهرستان ها فرستادند . در روز 27 آذر ، مردم شیراز و مشهد و در 29 آذر مردم تهران ، در پشتیبانی از بست نشینان شهر ری در خیابانها راهپیمائی کردند و خواسته های خود را فریاد کردند .
در روز 22 دی ماه سال 1284 ، در حالیکه بست نشینی همچنان ادامه داشت ، مظفرالدین شاه گردن گرفت که دادگستری (عدالتخانه) را بنیادگزاری کند و نخست وزیر(عین الدوله) را برکنار کند . در روز 23 دی ، و در پی این گفتهء شاه ، بازاریان و پیشه وران به بست نشینی خود پایان دادند و همراه با انبوه مردمی که گرد کالسکه های آنها را گرفته بودند ، از شهر ری به تهران بازگشتند.
در روز 21 تیر سال 1285 ، گروهی از مردم تهران ، پس از دیدن کندی روند بنیادگزاری دادگستری (عدالتخانه) و برکناری نخست وزیر، در خیابانها راهپیمائی کردند و یکی از پشتیبانهای سرشناس اصلاحات را از زندان آزاد کردند ؛ ولی بیدرنگ بدست نیروهای قزاق ، سرکوب شدند . در این سرکوبی 22 تن کشته ، و 100 تن زخمی شدند .
در روز 22 تیر یکبار دیگر بازاریان و پیشه وران ، مغازه های خود را بستند و به راهپیمائی در خیابانهای تهران پرداختند ؛ و در پایان به چرائی در خطر بودن جانشان ، به باغ سفارت انگلیس پناه بردند و در آنجا بست نشستند . پس از گذشت چند روز ، بست نشینان که شمار آنها به سیزده هزار تن رسیده بود ، دادخواستی را نوشته و بدست شاه رساندند . در این دادخواست ، " تدوین قانون اساسی" و " بنیادگزاری مجلس شورای ملی" نیز به فهرست خواسته های پیشین افزوده شدند . در پی انتشار این دادخواست ، مردم بسیاری از شهرهای ایران ، پشتیبانی خود از آنرا آشکار ساختند .
در روز 28 تیر ، مظفرالدین شاه در پاسخ به این دادخواست ، نخست وزیر(عین الدوله) را برکنارکرد ، و آزادمنشی بنام مشیرالدوله را به نخست وزیری گمارد . سپس در روز 14 امرداد سال 1285 مظفرالدین شاه فرمان داد که دادگستری (عدالتخانه) و مجلس شورای ملی بنیادگزاری شوند . در پی این فرمان شاه ، بازاریان و پیشه وران تهران به بست نشینی خود پایان دادند و مغازه های خود را گشودند . در روز 29 تیر اگرچه مردم در کوی وبرزن ها به برگزاری جشن و سرور سرگرم بودند ، سران جنبش در خانهء مشیرالدوله گردآمدند و ناخوشنودی خود از نیامدن نام مردم در فرمان شاه را آشکار ساختند . در روز 15 امرداد 1285 ، این فرمان برابر با خواستهء سران جنبش بدست شاه بازنویسی شد .
در روز 26 امرداد در آموزشگاه ارتش (مدرسهء نظام) نشست باشکوهی با باشندگی (حضور) رهبران مردم ، و هموندان (اعضای) دولت برگزار شد ؛ ودر آن ، بنیادگزاری مجلس برنامه ریزی شد ؛ و آئین نامهء برگزاری گزینش (انتخابات) نمایندگان نوشته شد . دستینهء (امضای) مظفرالدین شاه در روز 27 امرداد در زیر این آئین نامه گذاشته شد .
در روز 2 مهر 1285 در میان شور و شادی مردم ، گزینش (انتخابات) نمایندگان مجلس در تهران برگزار شد ، و 60 تن نمایندهء تهران برگزیده شدند . در تبریز پس از اینکه محمدعلی میرزا از برگزاری گزینش خودداری کرد ، مردم خشم خود را آشکار کردند . مظفرالدین شاه پس از آگاه شدن از این کار پسرش ، آئین نامهء گزینش نمایندگان مجلس را برای محمدعلی میرزا و دیگر فرمانداران شهرهای کشور فرستاد ؛ و در پی آن گزینش نمایندگان در دیگر شهرهای کشور نیز انجام گرفت .
در روز 14 مهر سال 1285 ، نخستین نشست مجلس شورای ملی ایران در کاخ گلستان برگزار گردید. مظفرالدین شاه با اینکه بیمار بود ، در این نشست حاضر گردید . آیت الله طباطبائی و آیت الله بهبهانی نیز در این نشست شرکت کردند . در آغاز این مراسم ، نخستین سر