تهران

تهران

شال کلاه و جبه
لباس رسمی ، معمول و متداول در عصر قاجارها برای تمام طبقات شال کلاه و جبه بود . شال کلاه نوعی عمامه بود که ریشه قدیمی دارد .
کوتاه شدن کلاه
از زمان آقامحمدخان تا سالیان دراز طبق عادات و رسوم کلاه‌های بسیار بلندی از پوست‌های بخارا و سمرقند که به بهای گزاف تهیه می‌شد مد روز بود ولی از زمان محمد شاه به منظور جلوگیری از اسراف و نیز به دلیل اینکه چنین کلاه هایی از تناسب خارج بود به حکم شاه قاجار طول کلاه‌ها کوتاه‌تر گردید .
کلاه نمدی
در آن زمان‌ها ، کلاه برای مرد همانند چادر برای زن بود . هیچ کس بدون کلاه در انظار ظاهر نمی‌گردید و اگر کسی استطاعت خریدن کلاه نداشت . سر خود را با دستمال و شال و مانند آنها می‌پوشانید.
لباس زنان
پوشاک زنان در دوره قاجاریه به شیوه دوره زندیه بود. در این دوره اغلب برای روبند پارچه سفید انتخاب می‌شد که بلندی آن در بیشتر مواقع تا زانو نیز می‌رسید. روی روبندو در جلوی چشم‌ها تکه‌های توری تعبیه می‌شود. پاپوش زنانه در دوره قاجاریه با دوره‌های قبل فرقی نداشت و عموماً نعلین و ساغری نوک برگشته استفاده می‌شد. طرح گالشی، کفش نرم پاشنه و خط دور کفش، معرف اندازه آن بود. سه خط کوچکترین و هفت خط بزرگترین شماره کفش به شمار می‌رفت. از کفش‌های فرنگی دوز زنانه نیز باید یاد کرد. پیراهن بانوان معمولاً از ململ سفید بود. ارخالق‌ها گاه تا ران نیز می‌رسید. این دامن را پرچین تهیه می‌کردند و آن را شلیته می‌نامیدند. نوعی دامن شلواری هم «تنبان» نامیده می‌شد. تنبان شبیه شلیته بود با این تفاوت که مانند شلیته وسط آن باز نبوده و از وسط دو قسمت جلو و عقب به هم دوخته می‌شد.
سرپوش: برای سرپوش نیز چهار قد توری به شکل چهارگوش بریده می‌شد. آنگاه به شکل مثلث آنها را تا می‌کردند و طوری آن را به سر می‌انداختند که زاویه قایم در پشت سر و دو گوشه دیگر بر روی سینه‌ها و در زیر گلو به هم می‌رسید و به وسیله گره زدن و یا سنجاق آن را بر سر محکم می‌کردند.
لباس زنان تهران قدیم عبارت بود از پیراهن کوتاه و ارخالقی از آن کوتاهتر برای پوشاندن بالاتنه به کار می‌رفت و نیز زیر جامه ای که تا پشت قدم‌ها را می‌پوشانید .