پی نوشتها:

پی نوشتها:


1 ـ «المَدِینَةُ حَرَمٌ ما بَیْنَ عَیْر اِلی ثورٍ لا یُخْتلی خَلاها وَلا یُنْفَرُ صَیْدُها وَلا یُسْقَطُ نُقَطَها اِلاّ مَنْ أَشادَ بِها...» مشروح این حدیث را در مقاله ای با عنوان «صحیفه امیرمؤمنان علیه السلام قدیمترین سند حدیثی»، در شماره سوّم فصلنامه تخصصّی علوم حدیث، از منابع شیعه و اهل سنّت آورده ایم.

2 ـ صحیح بخاری، حدیث 1411، 2736 و 3187 ؛ صحیح مسلم، حدیث 1392، باب «اُحد جبل یحبّنا ونحبّه»؛ ابن شبه تاریخ المدینه، ج1، ص81

3 ـ ابن شبّه، تاریخ ابن شبّه، ج1، 80 ـ 79

4 ـ ابن شبه، تاریخ ابن شبّه، ج1، 80 ـ 79

5 ـ همان، ج1، ص85

6 ـ سمهودی، وفاء الوفا، ج3، ص930

7 ـ ابن اثیر، کامل، ج2، ص105

8 ـ طبری، ج2، ص376

9 ـ سمهودی، وفاء الوفا، ج1، ص286

10 ـ طبری، تاریخ، ج2، ص377

11 ـ ابن اثیر می نویسد: «وقاتل رسول اللّه قتالاً شدیدا فرمی بالنبل حتّی فنی نبله وانکسرت ستّه؟؟؟ قوسه»، کامل، ج2، ص109

12 ـ ابن هشام، سیره، ج3، ص32

13 ـ همان، ج3، ص28 ؛ وفاء الوفا، ج1، ص290

14 ـ همان، ج3، ص29

15 ـ البدایة والنهایه، ج4، ص29 ؛ ابن اثیر، ج2، ص109 ؛ صحیح بخاری، ح3874 ؛ صحیح مسلم، ح1790 ؛ طبقات واقدی، ج2، ص34

16 ـ سمهودی، وفاء الوفا، ج1، ص294

17 ـ ابن هشام، سیره، ج3، ص23 ؛ ابن کثیر، تاریخ، ج4، ص20 ؛ ابن اثیر، تاریخ، ج2، ص108

18 ـ قمّی، تفسیر، ج1، ص113

19 ـ تعبیر پسر عمّ برای جلب ترحّم بوده است.

20 ـ ابن هشام، سیره، ج3، ص24 ؛ طبری، تاریخ، ج2، ص374 ؛ ابن اثیر، تاریخ، ج2، ص106

21 ـ ابن کثیر، تاریخ، ج4، ص20

22 ـ ابن هشام، سیره، ج3، ص24 ؛ ابن کثیر، تاریخ، ج4، ص20

23 ـ ابن هشام، سیره، ج3، ص43 ؛ ابن اثیر، تاریخ، ج2، ص107 ؛ طبری، تاریخ، ج2، ص377

24 ـ علل الشرایع، ص7

25 ـ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج14، باب 9، ص251

26 ـ صدوق، خصال، ج2، ابواب السبعه ؛ بحار، ج38، ص170، ح1

27 ـ صحیح بخاری، کتاب المغازی، ح3874 ؛ صحیح مسلم، کتاب الجهاد، باب غزوة اُحد، ح1790

28 ـ ابن هشام، سیره، ج3، ص38

29 ـ طبری، تاریخ، ج2، ص381 ؛ ابن کثیر، تاریخ، ج4، ص23 ؛ ابن اثیر، تاریخ، ج2، ص110

30 ـ ابن هشام، سیره، ج3، ص20

31 ـ آل عمران : 153

32 ـ آل عمران: 152

33 ـ طبری، تاریخ، ج2، ص382 ؛ ابن کثیر، تاریخ، ج4، ص23

34 ـ طبری، تاریخ، ج2، ص382 ؛ ابن کثیر، تاریخ، ج4، ص23

35 ـ آل عمران : 144

36 ـ طبرسی، مجمع البیان، ج2، ص512 ؛ سیوطی، درّ المنثور، ج2، ص80

37 ـ یعقوبی، تاریخ، ج2، ص47

38 ـ ابن کثیر، ج4، ص23

39 ـ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج14، ص20

40 ـ ابن ابی الحدید، همان، صص21 ـ 20

41 ـ بخاری، الصحیح، باب «مناقب عثمان»، ح3495

42 ـ طبری، تاریخ، ج2، ص383

43 ـ ابن اثیر، کامل التواریخ، ج2، ص110

44 ـ ابن کثیر، تاریخ، ص28

45 ـ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج15، ص20

46 ـ «قال ابن اسحاق انتهی انس بن النضر الی عمر بن الخطاب فی رجال من المهاجرین والأنصار وقد القو بأیدیهم فقال ما یُجلبکم قالوا: قتل رسول اللّه ، قال: فماذا تصنعون بالحیاة بعده...»

سیره ابن هشام، چاپ دار احیاء التراث العربی، بیروت، ج3، ص88

47 ـ ابن اثیر، تاریخ، ج1، ص383

48 ـ ابن کثیر، تاریخ، ج4، ص28

49 ـ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج15، ص32

50 ـ ابن اثیر، کامل، ج2، ص108؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج14، ص256

51 ـ یعقوبی، تاریخ، ج2، ص48

52 ـ سمهودی، وفاء الوفا، ج1، ص302