بسم الله الرحمن الرحيم

بسم الله الرحمن الرحيم
پاسخ قسمت اول :
قرآن مجید، کتاب لغت نیست که واژگان را به زبان‌های گوناگون ترجمه کند، اما پس از دانستن معنای هر کلمه، واژه یا اسم، می‌توانیم با دقت در آیات، معانی درست و جامع را بیشتر فهم و درک نماییم.
کار خدا با رحمت شروع می‌شود، لذا اسم رحمت سبقت دارد، چرا که وجود بخشی سبقت دارد؛ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ - که در آغاز هر سوره به غیر توبه نیز آمده، یعنی هر کاری به اسم نشانه الله، که رحمان و رحیم است، آغاز می‌گردد؛ چرا که ابتدا وجود می‌ بخشد و سپس آن وجود را مورد ربوبیّت، لطف، مهربانی و قرار می‌دهد.
در قرآن کریم فرمو: وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ - رحمت من همه چیز را فرا گرفته است (سوره اعراف بخشی از آيه 156) چرا که به هر چیزی ابتدا وجود بخشیده است.
البته، لطف، رأفت، جود، کرم و سایر افاضات الهی نیز ظهوری از رحمت الهی می‌باشند، چرا که همگی وجود بخش می‌باشند. لذا می‌توان گفت که مهربانی، عفو، مغفرت و نظر لطف خدا نیز رحمت اوست، اما نمی‌توان گفت: رحمت یعنی مهربانی! خیر، معادل مهربانی، واژۀ رأفت می‌باشد.
در قرآن کریم این دو واژه، جدای از هم و گاه در کنار هم آمده است که نشان می‌دهد هر کدام معنای مستقل خود را دارند؛ مانند: رحمان و رحیم :
هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ - او الله است، همان كه إلهی معبودى جز او نيست، داناى آشكار و نهان است، او رحمان و رحيم است!(سوره حشر آیه 22)
وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ - و إله - معبود شما، إله یگانه‌ای است که غیر او، کسی شایستۀ بندگی نیست، او رحمان و رحیم است.(سوره بقره آیه 163)
حدیث :
حضرت امام صادق علیه السلام: الرَّحمنُ اِسْمٌ خاصٌ بِصِفَة عامَّة، وَالرَّحيمُ اسمٌ عامٌ بِصِفَة خاصَّة - رحمن اسم خاص است مخصوص خداوند امّا با وصفى عام غیر انسان، انسان، مؤمن، کافر و همه را در برمی گیرد؛ ولى رحيم اسم عام است به صفت خاص نه تنها رحمت وجود بخشی در هر لحظه استمرار دارد، بلکه رحمت خاص او در دنیا و آخرت، ویژۀ مؤمنان می‌باشد. (مجمع البيان فى تفسير القرآن، طبرسى، چاپ: سوم، ج 1، ص 94)
در اولین فراز دعای کمیل می‌خوانیم: اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِرَحْمَتِكَ الَّتى وَسِعَتْ كُلَّ شَىْءٍ - بار الها! همانا من از تو درخواست می‌کنم، به رحمتت که همه‌ چیز را فراگرفته است.(ادامه دارد...)