2ـ رابطه وحدت و ايمان
2ـ رابطه وحدت و ايمان
وحدت مقولهاي است كه از اعتقاد راسخ و ايمان راستين سرچشمه ميگيرد. هرجا كه نسبت به حقيقتي، براي جمعي از انسانها يقين حاصل شود، در آن امر اختلاف و تشتت آرا ديده نخواهد شد. به طور مثال، در امور بديهي مثل «خورشيد در خشان است»، «دو، عدد زوج است» هيچ انسان عالم و عاقلي شك نميكند. در مسايل اعتقادي نيز چنين است؛ افرادي كه از راه تعقل و برهان و يا از راه كشف و ايمان، به يقيني بودن و قطعيت دين خود اعتقاد دارند، در چنين مرحلهاي ديگر دچار شك و ترديد و اختلاف نخواهند شد.
وحدت امري است كه تنها به وسيله ايمان مبتني بر آگاهي عميق، و تزكيه نفس و رها شدن از تعلقات هواهاي نفساني ممكن ميگردد. كساني كه هنوز گرفتار جهل و عصبيت و دل بستگي به حسب و نسب و امتيازهاي دنيوي و مرز بنديهاي شيطاني و تحت تأثير منافقان و دشمنان دين هستند، چگونه ميتوانند در خط توحيد و اعتقادات مشترك با مؤمنان قرار گيرند و به صلح و مودّت و اخوتي كه لازمه ايمان است و حق تعالي به آن ميخواند، دست يابند و چگونه ميتوانند جامعهاي مبتني بر ايثار و الفت و وحدت و جامعهاي كه در پي اجراي تعاليم شريعت و ارزشهاي متعالي اسلام است به وجود آورند؟ تنها در پرتو ايمان و اعتقاد راستين به خدا و تعاليم وحي است كه وحدت و همدلي به وجود ميآيد. وحدت هديهاي الهي است كه خداوند تنها به مؤمنان راستين كه از تعلقات مادي رها شده و رستهاند عطا ميكند. به تعبير قرآن: « لَوْ أَنْفَقْتَ مَا في لْاَرْض جَميعاً مَاأَلِّفْتَ بَيْنَ قُلُوبهمْ».
اختلاف در امور دين، كه موجب انشعابات فكري و گرايشهاي فرقهاي ميشود از نظر اسلام مردود و منهي است. قرآن كريم علت اصلي اختلاف در دين را بغي شمرده است.
قرآن كريم به صراحت ميفرمايد: «وَمَا تَفَرِّقُوا الاِّ منْ بَعْد مَا جَاءَهُمُ لْعلْمُ بَغْيَاً بَيْنَهُمْ» (شوري14/).
يعني: آنان دچار تفرقه و اختلاف و تشتت نشدند، مگر بعد از اين كه علم به حقيقت و تعاليم وحي پيدا كردند، و اين تفرقه جز از روي بغي و تجاوز از حق نبود.
اين تفرقه تفرقه بعد از علم و اعراض از حق آشكار، و گمراهي بعد از بيان است، كه از نظر قرآن «بغي» ناميده ميشود؛ زيرا وقتي حق آشكار باشد مجادله و احتجاج و خصومتي به معناي نديدن حق روشن و آشكار، و عناد ورزي و تعدي از حكم روشن قرآن است.
قرآن كريم در اين مورد ميفرمايد: «وَلِّذينَ يُحَاجُّونَ في للِّه من بَعْد مَا سْتُجيبَ لَهُ حُجِّتُهُمْ دَاحضَةٌ عندَ رَبَّهمْ وَعَلَيْهمْ غَضَبٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ شَديدٌ»(شوري16/).
شكي نيست كه نفاق و تفرقه نشانه ضعف ايمان و حضور شيطان در معركه است؛ زيرا جامعه مؤمنان كه بر پايه ايمان و مودت و اخوت، وپيروي از آيات الهي و پيامهاي رسول رحمت و هدايت، شكل گرفته است همواره بايد حول محور وحدت و اخوت و رحمت بچرخد و حكم خداوند سبحان را با جان و دل بپذيرد كه فرمود: «مُحَمِّدٌ رِّسُولُ للِّه وَ لِّذينَ مَعَهُ أَشدِّاءُ عَلَي لْكُفِّار رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ»(فتح29/).
با توجه به ضرورت و جايگاه وحدت در مكتب قرآن و در كلمات و سيره اهل بيت عصمت و طهارت:، اين مقاله ميكوشد برخي از اقدامات فكري و عملي اهل بيت را در جهت حفظ وحدت و يكپارچگي امت اسلامي مورد توجه و اشاره قرار دهد. ولي قبل از پرداختن به اين مسئله، تبيين مفهوم اصطلاحي و اسلامي وحدت ضروري ميباشد. از اين رو ابتدا به بيان مفهوم مورد انتظار و مقبول وحدت از نظر مناديان وحدت ميپردازيم:
وحدت مقولهاي است كه از اعتقاد راسخ و ايمان راستين سرچشمه ميگيرد. هرجا كه نسبت به حقيقتي، براي جمعي از انسانها يقين حاصل شود، در آن امر اختلاف و تشتت آرا ديده نخواهد شد. به طور مثال، در امور بديهي مثل «خورشيد در خشان است»، «دو، عدد زوج است» هيچ انسان عالم و عاقلي شك نميكند. در مسايل اعتقادي نيز چنين است؛ افرادي كه از راه تعقل و برهان و يا از راه كشف و ايمان، به يقيني بودن و قطعيت دين خود اعتقاد دارند، در چنين مرحلهاي ديگر دچار شك و ترديد و اختلاف نخواهند شد.
وحدت امري است كه تنها به وسيله ايمان مبتني بر آگاهي عميق، و تزكيه نفس و رها شدن از تعلقات هواهاي نفساني ممكن ميگردد. كساني كه هنوز گرفتار جهل و عصبيت و دل بستگي به حسب و نسب و امتيازهاي دنيوي و مرز بنديهاي شيطاني و تحت تأثير منافقان و دشمنان دين هستند، چگونه ميتوانند در خط توحيد و اعتقادات مشترك با مؤمنان قرار گيرند و به صلح و مودّت و اخوتي كه لازمه ايمان است و حق تعالي به آن ميخواند، دست يابند و چگونه ميتوانند جامعهاي مبتني بر ايثار و الفت و وحدت و جامعهاي كه در پي اجراي تعاليم شريعت و ارزشهاي متعالي اسلام است به وجود آورند؟ تنها در پرتو ايمان و اعتقاد راستين به خدا و تعاليم وحي است كه وحدت و همدلي به وجود ميآيد. وحدت هديهاي الهي است كه خداوند تنها به مؤمنان راستين كه از تعلقات مادي رها شده و رستهاند عطا ميكند. به تعبير قرآن: « لَوْ أَنْفَقْتَ مَا في لْاَرْض جَميعاً مَاأَلِّفْتَ بَيْنَ قُلُوبهمْ».
اختلاف در امور دين، كه موجب انشعابات فكري و گرايشهاي فرقهاي ميشود از نظر اسلام مردود و منهي است. قرآن كريم علت اصلي اختلاف در دين را بغي شمرده است.
قرآن كريم به صراحت ميفرمايد: «وَمَا تَفَرِّقُوا الاِّ منْ بَعْد مَا جَاءَهُمُ لْعلْمُ بَغْيَاً بَيْنَهُمْ» (شوري14/).
يعني: آنان دچار تفرقه و اختلاف و تشتت نشدند، مگر بعد از اين كه علم به حقيقت و تعاليم وحي پيدا كردند، و اين تفرقه جز از روي بغي و تجاوز از حق نبود.
اين تفرقه تفرقه بعد از علم و اعراض از حق آشكار، و گمراهي بعد از بيان است، كه از نظر قرآن «بغي» ناميده ميشود؛ زيرا وقتي حق آشكار باشد مجادله و احتجاج و خصومتي به معناي نديدن حق روشن و آشكار، و عناد ورزي و تعدي از حكم روشن قرآن است.
قرآن كريم در اين مورد ميفرمايد: «وَلِّذينَ يُحَاجُّونَ في للِّه من بَعْد مَا سْتُجيبَ لَهُ حُجِّتُهُمْ دَاحضَةٌ عندَ رَبَّهمْ وَعَلَيْهمْ غَضَبٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ شَديدٌ»(شوري16/).
شكي نيست كه نفاق و تفرقه نشانه ضعف ايمان و حضور شيطان در معركه است؛ زيرا جامعه مؤمنان كه بر پايه ايمان و مودت و اخوت، وپيروي از آيات الهي و پيامهاي رسول رحمت و هدايت، شكل گرفته است همواره بايد حول محور وحدت و اخوت و رحمت بچرخد و حكم خداوند سبحان را با جان و دل بپذيرد كه فرمود: «مُحَمِّدٌ رِّسُولُ للِّه وَ لِّذينَ مَعَهُ أَشدِّاءُ عَلَي لْكُفِّار رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ»(فتح29/).
با توجه به ضرورت و جايگاه وحدت در مكتب قرآن و در كلمات و سيره اهل بيت عصمت و طهارت:، اين مقاله ميكوشد برخي از اقدامات فكري و عملي اهل بيت را در جهت حفظ وحدت و يكپارچگي امت اسلامي مورد توجه و اشاره قرار دهد. ولي قبل از پرداختن به اين مسئله، تبيين مفهوم اصطلاحي و اسلامي وحدت ضروري ميباشد. از اين رو ابتدا به بيان مفهوم مورد انتظار و مقبول وحدت از نظر مناديان وحدت ميپردازيم:
- ۳۱۱
- ۲۰ فروردین ۱۳۹۳
دیدگاه ها (۳)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط