{معماری دوره ساسانی}

{معماری دوره ساسانی}




 کاخ فیروزآباد:
کاخ اردشیر رو به دریاچه ای کوچک و مدور ساخته شده بود و به طور قطع گرد آن را باغی مجلل یا پردیس احاطه کرده بود.

 بنا شکل مستطیل دراز داشت که به دوقسمت پذیرایی و مسکونی تقسیم شده بود. در نقشه کاخ فیروز آباد راستگوش بزرگی به درازای 104 و پهنای 55 متر وجود دارد که جهت آن شمالی – جنوبی است. کاخ فیروز آباد تقریبا" از دو نیمه مساوی تشکیل شده است. بخش شمالی که بلندی بیشتری دارد بخش اداری یا عمومی مجموعه بوده است. ایوانی دراز با اتاق دارای گنبدی بلند که گویا اتاق اصلی بار عام بوده و دو طرف آن اتاق های گنبد دار مشابهی قرار داشت منتهی می شد. در قسمت جنوب ایوانی کوچکتر به سمت صحن داخلی می رفت و ایوانی دیگر مقابل آن قرار داشت.


اتاق ها دارای طاق ضربی رو به صحن باز می شد. دیوارهای کاخ که روش اکثر بناهای قلعه یزگرد ساخته شده بود از سنگهای تراشیده که توسط ملاط گچی به هم پیوند می خورد، تشکیل می شد. این شیوه نسبتا" خام دستانه، ولی با دوام است و بخش اعظم کاخ اردشیر حتی تا سطح طبقه دوم هنوز پا برجاست.این بنا را باید تداوم اصول معماری کاخ دانست که در دوره هخامنشی گسترش یافته بود.

 
این اصل مستلزم پیوستگی دو مجموعه معماری جداگانه اما وابسته به هم، کاخ اداری و عمومی و محله های مسکونی پیوسته به آن آپدنه و حرم بود.در فیروزآباد آپدانه به تقلید از اسلوب پارتی به یک ساختمان ایوان باز تبدیل می شود. اما در اینجا، بر خلاف پیش نمونه پارتی، ایوان به منزله هشتی یا کفش کنی به یک تالار گنبد دار بزرگ می رسید که گویا اتاق پذیرایی اصلی تالار بار و تختگاه پادشاه بود که این هشتی راه رسیدن به انجا بوده است. این سرسرای چهار گوش که گنبدی استوار طاقبندهای سکنج آن را می پوشاند نوآوری اصلی معماران ساسانی را می رساند. تقریبا" در همه ی نقشه های که پس از آن ساسانیان برای ساختن کاخ کشیدند این سرسرای گنبد دار را آورده اند.



{مجله کوردان مانا}