پروفسور یوسف ثبوتی

پروفسور یوسف ثبوتی


در اول شهریور سال 1311 در زنجان به دنیا آمد.

شخصی بی باک، مدیر، کاردان، و واجد صفاتی نایاب می باشد.
منزلت و جايگاه رفيع استاد ثبوتي در عرصه علم و دانش كشور و نيز دنيا بر كسي پوشيده نيست و سابقه افتخارآميزش در طول چندين دهه فعاليت علمي در حوزه‌هاي آموزش، پژوهش و مديريت اجرايي از ثبوتي چهره‌اي محبوب و دوست داشتني براي همه اقشار مردم ساخته است، لذا مردم هم اين محبت و احترام خود به وي را بارها به نحوه مختلف ابراز كرده‌اند.
دفتر کارش در تمام ساعات روز به روی دانشجویان باز بود و در این ساعات جز حرف فیزیک و تحقیق در این حوزه حرفی به میان نمی آمد.

دیپلم متوسطه را در سال ۱۳۲۹ در زنجان کسب کرد. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی در سال ۱۳۲۹ به طور همزمان در دو رشته کشاورزی و فیزیک دانشگاه تهران پذیرفته شد ، به دلیل علاقه وافر به فیزیک، این رشته را برای ادامه تحصیل برگزید. دوران تحصیل در دانشگاه با توفان‌های سیاسی شدید سال‌های ۱۳۲۹ تا ۱۳۳۳ همراه بود.

پس از پایان تحصیلاتش در آزمون نقشه ‌برداری قبول شد و به صورت رایگان به یاری دکتر حسین کشی افشار شتافت، پس از چندی با معرفی وی به «دانشگاه تورنتو» در کانادا عزیمت کرد و موفق شد که درجه کارشناسی ارشد را از آن دانشگاه دریافت کند.

پس از آن به «دانشگاه شیکاگو» راه یافت و به تحصیل اختر فیزیک نزد استادان صاحب نامی همچون «سابراهمانین چاندراسکار» و «اوون چمبرلین» پرداخت.

در سال ۱۳۴۲ مدرک دکتری تخصصی خود را در این رشته دریافت کرد و برای تدریس با سمت استادیاری رهسپار «دانشگاه نیوکاسل» در انگلستان شد.

دکتر ثبوتی پس از مدتی به ایران بازگشت و چندی بعد با سمت دانشیاری در دانشگاه شیراز به کار مشغول شد. فعالیت در دانشگاه شیراز سرآغاز تحولات جدیدی در دستگاه آموزش عالی ایران بود.

نظام ترمی - واحدی کنونی از دستاوردهای دکتر ثبوتی برای نظام آموزشی کشور است. وی، همچنین طرح ارتقای اعضای هیات علمی بر مبنای پژوهش‌های آنان را پیشنهاد داد و آن را در دانشگاه شیراز اجرا کرد. پایه‌گذاری دوره‌های کارشناسی ارشد در آن دانشگاه از جمله دیگر خدمات استاد در دوران فعالیت در دانشگاه شیراز می‌باشد.

دکتر در سال ۱۳۴۸ در یک فرصت مطالعاتی به «دانشگاه پنسیلوانیا» رفت و ضمن تحقیقات به تدریس در آن دانشگاه پرداخت.

پس از مدتی به ایران بازگشت و علاوه بر تدریس در «دانشگاه صنعتی شریف» در سال ۱۳۵۱ طرح تاسیس رصدخانهٔ ابوریحان بیرونی شیراز را ارائه داد. این رصدخانه که در سال ۱۳۵۶ افتتاح شد، بزگترین رصدخانهٔ فعال ایران می‌باشد.
استاد پس از آن، دوره دکتری نجوم در دانشگاه را بنیان گذاشت و زمینه تحصیلات عالیه علاقه ‌مندان اختر فیزیک را در دانشگاه شیراز فراهم کرد. وی با پی‌گیری‌های فراوان، «مرکز تحصیلات تکمیلی در علوم پایه زنجان» را در سال ۱۳۷۰ تاسیس کرد. همچنین در ایجاد انجمن نجوم ایران در سال ۱۳۷۵ که با تلاش چند اخترشناس حرفه‌ای ایران محقق شد، نقش مهمی برعهده داشت.

از استاد ثبوتی بیش از ۵۰ مقاله پژوهشی در مجلات علمی بین‌المللی منتشر شده‌ است. این پژوهشگر خستگی ناپذیر در عرصه فیزیک و نجوم علاوه بر دریافت عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی و مدال پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در سال ۲۰۰۰ میلادی به دلیل فعالیت‌های مستمر علمی به دریافت مدال ویژه آکادمی علوم جهان سوم مفتخر گشت.

انجمن فیزیک ایران در شهریور ماه ۱۳۸۱ هفتادمین سال موجودیت خود را همزمان با هفتادمین سالگرد تولد استاد ثبوتی در کنفرانس سالانهٔ فیزیک ایران جشن گرفت. این برنامه به احترام این همراه خستگی‌ناپذیر سال‌های فیزیک ایران، کنفرانس ثبوتی نامگذاری و با حضور بیش از ۸۰۰ تن از استادان و دانشجویان فیزیک ایران با شکوهی خاص در دانشگاه زنجان برگزار شد.

ثبوتی نامه، یادنامه‌ای است كه به مناسبت هفتادمین سالگرد تولد استاد یوسف ثبوتی به طبع رسیده است .مطالب یادنامه در قالب یادداشت، مقاله و نقل خاطره، تدوین شده و طی آن از جایگاه علمی، اخلاق و خدمات علمی دکتر ثبوتی سخن می‌رود .عناوین برخی از مقالات بدین قرار است : خاطره‌هایی از دكتر ثبوتی، محمد تقی توسلی، هفتاد سال انجمن فیزیك ایران، هفتاد سال ثبوتی و...

دفتر منطقه ای آکادمی علوم جهان سوم در آسیای جنوبی و مرکزی 'TWAS-ROCASA'جایزه دفتر منطقه ای تواس در سال 2012 را به پاس تلاش های برجسته استاد یوسف ثبوتی در نهادسازی علمی در منطقه آسیای جنوبی و مرکزی به وی اهدا کرد.

تحصيلات و مدارك علمي:

کارشناسی فیزیک در دانشگاه تهران
کارشناسی ارشد در دانشگاه تورنتو
دکتری تخصصی اختر فیزیک در دانشگاه شیکاگو
مسئوليت و مقام ها:

علمی

استادیار بخش ریاضی، دانشگاه نیوکاسل، انگلستان، ۴۳-۱۳۴۲
دانشیار بخش فیزیک، دانشگاه شیراز، ۵