بسم الله الرحمن الرحیم
بسم الله الرحمن الرحیم
پاسخ قسمت اول :
آیه مبارکه و ترجمه آن به شرح ذیل است: وَ السَّمَاءَ بَنَيْنَاهَا بِأَيْيْدٍ وَ إِنَّا لَمُوسِعُونَ - و آسمان را به قوت بنا كردهايم و البته ما آنرا وسعت مى دهيم.(سوره ذاریات آیه 47)
ابتدا دقت شود که وسعت بخشیدن شئون مختلفی دارد. علم امروز ثابت کرده که زمین هر لحظه با جذب مواد آسمانی، در هر لحظه بزرگ تر و سنگینتر میشود. این یک نوع وسعت است.
گیاهان، حیوانات و انسانها زاد و ولد دارند، این هم وسعت است. علم یا نیروی انسان افزایش مییابد، این هم وسعت است. و این آیه دلالت دارد که گمان نشود خداوند متعال یک بار یک خلقتی را انجام داده و دیگر کار تمام شده است. خیر. بلکه هر آن خلایق جدیدی پدید میآیند و این وسعت درخلقت آسمانهاست که زمین نیزخودش در آسمان قرار دارد.
حال برای درک بهتر موضوع حرکت و فرض حرکت خداوند سبحان، لازم است به چند نکته مهم دقت شود:
الف) -معنا و مفهوم حرکت: برای حرکت معانی متفاوتی بیان کردهاند که به طور کلی میتوان آنها را در دو قالب حرکت به مفهوم فلسفی و حرکت به مفهوم فیزیکی دسته بندی نمود.
حرکت به مفهوم فلسفی، یعنی خروج تدریجی شیء از قوه به فعل که به آن تغییر نیز اطلاق میگردد.
وجود قوه و استعداد در یک شیء، خود دلیل بر نقص و نیاز آن است. مثل این که نطفه استعداد جنین شدن را دارد و کمالش نیز در این است که جنین بشود، یا نوزاد استعداد رشد فیزیکی، عقلی و علمی دارد و کمالش نیز در این است که به چنین رشدی برسد. یا بذر استعداد گیاه شدن را دارد و پس تا نطفه، یا بذر، یا نوزاد، دارای قوه بوده و قوه آنها به فعل نرسیده باشد، کامل نشدهاند. یعنی نقص در هستی خود دارند و نقص نیز همان نیستی است و به هر فعلیتی هم برسند، هنوز قوهها و استعدادهای دیگری دارند، یعنی همیشه ناقص و نیازمند هستند.
پس، حرکت فلسفی به خدا راه ندارد،چرا که خداوند متعال هستی محض یا همان کمال محض است، نه این که دارای قوه و فعل باشد و حرکت کند تا استعدادهایش به تدریج از قوه به فعلیت برسد.
حرکت به مفهوم فیزیکی نیز یعنی تغییر مکان جسم در ارتباط با زمان.
یعنی جسمی در لحظهای از زمان در یک نقطه هست و در نقاط دیگر نیست و درامتداد زمان حرکت میکند و در لحظهای دیگر در نقطه دیگری قرار میگیرد.بدیهی است که این حرکت فقط به چیزی تعلق می گیرد که دارای جرم باشد و در مکان و احاطه زمان قرار گرفته باشد.(ادامه دارد...)
پاسخ قسمت اول :
آیه مبارکه و ترجمه آن به شرح ذیل است: وَ السَّمَاءَ بَنَيْنَاهَا بِأَيْيْدٍ وَ إِنَّا لَمُوسِعُونَ - و آسمان را به قوت بنا كردهايم و البته ما آنرا وسعت مى دهيم.(سوره ذاریات آیه 47)
ابتدا دقت شود که وسعت بخشیدن شئون مختلفی دارد. علم امروز ثابت کرده که زمین هر لحظه با جذب مواد آسمانی، در هر لحظه بزرگ تر و سنگینتر میشود. این یک نوع وسعت است.
گیاهان، حیوانات و انسانها زاد و ولد دارند، این هم وسعت است. علم یا نیروی انسان افزایش مییابد، این هم وسعت است. و این آیه دلالت دارد که گمان نشود خداوند متعال یک بار یک خلقتی را انجام داده و دیگر کار تمام شده است. خیر. بلکه هر آن خلایق جدیدی پدید میآیند و این وسعت درخلقت آسمانهاست که زمین نیزخودش در آسمان قرار دارد.
حال برای درک بهتر موضوع حرکت و فرض حرکت خداوند سبحان، لازم است به چند نکته مهم دقت شود:
الف) -معنا و مفهوم حرکت: برای حرکت معانی متفاوتی بیان کردهاند که به طور کلی میتوان آنها را در دو قالب حرکت به مفهوم فلسفی و حرکت به مفهوم فیزیکی دسته بندی نمود.
حرکت به مفهوم فلسفی، یعنی خروج تدریجی شیء از قوه به فعل که به آن تغییر نیز اطلاق میگردد.
وجود قوه و استعداد در یک شیء، خود دلیل بر نقص و نیاز آن است. مثل این که نطفه استعداد جنین شدن را دارد و کمالش نیز در این است که جنین بشود، یا نوزاد استعداد رشد فیزیکی، عقلی و علمی دارد و کمالش نیز در این است که به چنین رشدی برسد. یا بذر استعداد گیاه شدن را دارد و پس تا نطفه، یا بذر، یا نوزاد، دارای قوه بوده و قوه آنها به فعل نرسیده باشد، کامل نشدهاند. یعنی نقص در هستی خود دارند و نقص نیز همان نیستی است و به هر فعلیتی هم برسند، هنوز قوهها و استعدادهای دیگری دارند، یعنی همیشه ناقص و نیازمند هستند.
پس، حرکت فلسفی به خدا راه ندارد،چرا که خداوند متعال هستی محض یا همان کمال محض است، نه این که دارای قوه و فعل باشد و حرکت کند تا استعدادهایش به تدریج از قوه به فعلیت برسد.
حرکت به مفهوم فیزیکی نیز یعنی تغییر مکان جسم در ارتباط با زمان.
یعنی جسمی در لحظهای از زمان در یک نقطه هست و در نقاط دیگر نیست و درامتداد زمان حرکت میکند و در لحظهای دیگر در نقطه دیگری قرار میگیرد.بدیهی است که این حرکت فقط به چیزی تعلق می گیرد که دارای جرم باشد و در مکان و احاطه زمان قرار گرفته باشد.(ادامه دارد...)
- ۱۷۹
- ۰۲ مرداد ۱۴۰۴
دیدگاه ها (۰)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط