بسم الله الرحمن الرحيم

بسم الله الرحمن الرحيم
چرا امام رضا علیه السلام را ( طبق فرمایش امام صادق وامام باقر علیهما السلام ) عالم آل محمد (ص) می گویند؟ امام رضا (علیه السلام) در قامت وصی پیامبر (صلی الله علیه وآله)، با توجه به مقتضای زمان، برای نشر معارف اسلامی در مقابله با مکر و حیله مأمون، به تبليغ و تبيين و روشنگری عالمانه معارف دين پرداختند.
مامون که در باطن تصميم داشت از وجهه امام رضا (علیه السلام) به نفع خود سوء استفاده کند، وقتی ناکام ماند، قصد کرد حضرت را تضعيف کند و اگر نشد آن حضرت را مسموم نماید.
لذا دائماً مجالس مناظره و بحث های علمی به اين قصد، ترتیب می داد. مخصوصا مهمترین مناظره که با دانشمندان آن زمان مانند جاثلیق، رئیس نصاری و راس‌ الجالوت، بزرگ یهود و بزرگان صابئین و هربذ اکبر، رئیس آتش‌ پرستان و دانشمندان زردشت و نسطاس رومی و متکلمین از جمیع ملتها، منعقد شد وحضرت همه‌شان را بابراهین ساطعه وادله‌قاطعه، طبق مبانی خود آنها محکوم و شکست کامل داد و در آخر که با عمران صابی مناظره میکردند وقت نماز رسید؛ حضرت برای نماز خواندن بپا خاستند، عمران گفت اگر کمی هم مناظره کنیم شاید مسلمان شوم ولی حضرت قبول نکرد، دقت فرمایید به اهمیت نمازو فرمود بعد از نماز بر می گردم و برگشت، بعد از سوال و جواب، عمران مسلمان شد. این است عالم آل محمد (علیهم السلام).به کتاب های عیون اخبار الرضا و احتجاج طبرسی مراجعه نمایید.
شمه ای از اخلاق و رفتار حضرت امام رضا (علیه السلام) که ارزش دارد بارها با دقت خوانده شود: ابراهیم بن عباس می گوید: هیچگاه ندیدم که امام رضا علیه السلام در سخن بر کسی جفا ورزد و نیز ندیدم که سخنِ کسی را پیش از تمام شدن، قطع کند؛ هرگز نیازمندی را که می توانست نیازش را بر آورده سازد رد نمی کرد، در حضور دیگری پایش را دراز نمی فرمود؛هرگز ندیدم به کسی از خدمتکاران و غلامانشان بدگویی کند؛ هرگز ندیدم آب دهنش را بیرون بیندازد؛ خنده او قهقهه نبود بلکه تبسم بود؛ چون سفره غذا به میان می آمد همه افراد خانه حتی دربان و مهتر را نیز بر سفره خویش می نشاند و آنان همراه با امام غذا می خوردند؛ شبها کم می خوابید و بیشتر بیدار بود و بسیاری از شبها تا صبح بیدار می ماند و به عبادت می گذراند؛ بسیار روزه می داشت و روزه سه روز در هر ماه را ترک نمی کرد؛ کار خیر و انفاق پنهان بسیار داشت.(بحار الانوار، ج ۴۹، ص ۹۰) اللهم عجل لوليك الفرج