ای ایران ای مرز پر گهر اثری از حسین گل گلاب و روح الله خا
ای ایران ای مرز پر گهر اثری از حسین گل گلاب و روح الله خالقی
در شهریور ۱۳۲۳ که نیروهای خارجی ایران را اشغال کرده بودند حسین گل گلاب ادیب و متفکر ایرانی در خیابان هدایت تهران رفتار تحقیر آمیز سربازان خارجی با مردم را مشاهده میکند، غمگین میشود و پس از آن به انجمن موسیقی ملّی واقع در خیابان هدایت میرود و ماوقع را برای روح الله خالقی آهنگساز و نوازندهی برجستهی ویولن تعریف میکند.
خالقی هم متأثر میشود و همین ماجرا آغازگر راهی میشود برای سرودن و ساختن آهنگ پرشکوه ای ایران ای مرز پر گهر این آهنگ دشتی نخستین بار با همخوانی گروه کر و خوانندگی “غلامحسین بنان” در سومین برنامه از برنامههای انجمن موسیقی ملّی ایران در دبستان نظامی واقع در خیابان سپه اجرا شد.
خالقی درباره ای ایران ای مرز پر گهر چنین مینویسد:
«سرود ای ایران آنقدر در شنوندگان حسن اثر بخشید که چند بار تکرار آن را خواستار شدند. در آن وقت کشور ما را قوای انگلیس و روس و آمریکا اشغال کرده بودند و جنگ بینالملل دوم هنوز تداوم داشت. تظاهرات ملّی نمیشد زیرا وضع آماده نبود ولی آهنگ و شعر این سرود، احساسات ملّی را سخت برانگیخت و مخصوصاً در مقابل خارجیان که در آن مجلس هم بودند از طرف ایرانیان تظاهرات بیشتری شد و اولین ضربهای بود که بهطور غیرمستقیم بر پیکر ارتش خارجی که ناخوانده مهمان ما بودند، زده شد. آهنگ این سرود با آن همه تأثیر موجب شد که وزیر فرهنگ، هیئت نوازندگان را به مرکز پخش صدا فرستاد و صفحهای از سرود ضبط شد که همه روزه از رادیو تهران پخش شود و هنوز هم که این سطور نگاشته میشود همین سرود روزی یکبار از رادیو شنیده میشود.»
روح الله خالقی از استادان موسیقی ایرانی حدود ۱۱۱ سال پیش در سال ۱۲۸۵ در ماهان کرمان چشم به جهان گشود. او در چند ماهگی همراه خانوادهاش به تهران آمد. علاقه ی موروثی به موسیقی در خانواده کم کم او را هم به سوی موسیقی سوق داد. او چندی بعد آموختن موسیقی و نواختن ساز ویولن را تحت تعلیمات “علی نقی وزیری” موسیقیدان و پایهگذار موسیقی جدید ایرانی پس از انقلاب مشروطه فرا گرفت.
خالقی در زمان حیاتش کتابهای زیادی برای هنرجویان نوشت که شاید مهمترینشان “سرگذشت موسیقی ایرانی” در سه جلد باشد. این کتاب از کتابهای مرجع در تاریخ موسیقی ایران است. او سرانجام پس از عمری پر بار در ۱۳۴۴ در سالزبورگِ اتریش درگذشت و در گورستان ظهیرالدوله در تهران دفن شد. گلنوش خالقی، دختر روح الله خالقی، در آمریکا یک مرکز هنری غیرانتفاعی به نام “کانون هنری روح الله خالقی” با هدف گردآوری و نشر بیشتر آثار پدر خویش راه اندازی کرده است.
در شهریور ۱۳۲۳ که نیروهای خارجی ایران را اشغال کرده بودند حسین گل گلاب ادیب و متفکر ایرانی در خیابان هدایت تهران رفتار تحقیر آمیز سربازان خارجی با مردم را مشاهده میکند، غمگین میشود و پس از آن به انجمن موسیقی ملّی واقع در خیابان هدایت میرود و ماوقع را برای روح الله خالقی آهنگساز و نوازندهی برجستهی ویولن تعریف میکند.
خالقی هم متأثر میشود و همین ماجرا آغازگر راهی میشود برای سرودن و ساختن آهنگ پرشکوه ای ایران ای مرز پر گهر این آهنگ دشتی نخستین بار با همخوانی گروه کر و خوانندگی “غلامحسین بنان” در سومین برنامه از برنامههای انجمن موسیقی ملّی ایران در دبستان نظامی واقع در خیابان سپه اجرا شد.
خالقی درباره ای ایران ای مرز پر گهر چنین مینویسد:
«سرود ای ایران آنقدر در شنوندگان حسن اثر بخشید که چند بار تکرار آن را خواستار شدند. در آن وقت کشور ما را قوای انگلیس و روس و آمریکا اشغال کرده بودند و جنگ بینالملل دوم هنوز تداوم داشت. تظاهرات ملّی نمیشد زیرا وضع آماده نبود ولی آهنگ و شعر این سرود، احساسات ملّی را سخت برانگیخت و مخصوصاً در مقابل خارجیان که در آن مجلس هم بودند از طرف ایرانیان تظاهرات بیشتری شد و اولین ضربهای بود که بهطور غیرمستقیم بر پیکر ارتش خارجی که ناخوانده مهمان ما بودند، زده شد. آهنگ این سرود با آن همه تأثیر موجب شد که وزیر فرهنگ، هیئت نوازندگان را به مرکز پخش صدا فرستاد و صفحهای از سرود ضبط شد که همه روزه از رادیو تهران پخش شود و هنوز هم که این سطور نگاشته میشود همین سرود روزی یکبار از رادیو شنیده میشود.»
روح الله خالقی از استادان موسیقی ایرانی حدود ۱۱۱ سال پیش در سال ۱۲۸۵ در ماهان کرمان چشم به جهان گشود. او در چند ماهگی همراه خانوادهاش به تهران آمد. علاقه ی موروثی به موسیقی در خانواده کم کم او را هم به سوی موسیقی سوق داد. او چندی بعد آموختن موسیقی و نواختن ساز ویولن را تحت تعلیمات “علی نقی وزیری” موسیقیدان و پایهگذار موسیقی جدید ایرانی پس از انقلاب مشروطه فرا گرفت.
خالقی در زمان حیاتش کتابهای زیادی برای هنرجویان نوشت که شاید مهمترینشان “سرگذشت موسیقی ایرانی” در سه جلد باشد. این کتاب از کتابهای مرجع در تاریخ موسیقی ایران است. او سرانجام پس از عمری پر بار در ۱۳۴۴ در سالزبورگِ اتریش درگذشت و در گورستان ظهیرالدوله در تهران دفن شد. گلنوش خالقی، دختر روح الله خالقی، در آمریکا یک مرکز هنری غیرانتفاعی به نام “کانون هنری روح الله خالقی” با هدف گردآوری و نشر بیشتر آثار پدر خویش راه اندازی کرده است.
- ۳۵۲
- ۰۶ آبان ۱۳۹۷
دیدگاه ها (۲)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط