بسم الله الرحمن الرحيم

بسم الله الرحمن الرحيم
قسمت دوم :
رشد جسمی زحمت دارد - رشد عقلی زحمت دارد - شناخت و ایمان زحمت دارد - حفظ و تقویت آن زحمت دارد - یاری دوست و دشمن‌ ستیزی زحمت دارد - تحصیل، اشتغال، ازدواج و فرزندآوری و تربیت فرزندان زحمت دارد و خلاصه کار بی‌زحمتی وجود ندارد.
مگر می‌شود تمامی وظایف آدمی، در مواجه با انواع و اقسام رنج‌ها و سختی‌ ها را بیان نمود و توضیح داد؟! فرض کنید کسی از ضعف بینایی در رنج و سختی است و دیگری از نابینایی کامل! یکی با کمی درآمد مواجه شده و آن یکی با بیکاری و دیگری با بدهی! یکی با خشکسالی مواجه شده و یا توان ندارد که زمینش را آباد کند، اما دیگری با دشمنی که به قصد تصرف حمله آورده مواجه شده است! یکی در زندگی مشترک و همسرداری با مشکل و سختی مواجه شده و دیگری با عدم امکان ازدواج ...؛ وخلاصه اگربخواهیم مثال بیاوریم، تمامی ندارد، چرا که تمامی شئون فردی و اجتماعی آدمی را شامل می‌گردد.
دستورالعمل‌های کلی و جزئی :در هر یک از این موارد نیز دستورالعمل‌های کلی و جزئی وجود دارد. به عنوان مثال: تفکر، تعقل، تدبر، برنامه‌ریزی، تلاش و در یک کلمه عمل صالح = بهترین عمل و نیز توکل، توسل، دعا،امید به فضل پروردگار عالم، تعاون و دستور العمل‌های کلی است، اما اگر وارد جزئیات شویم، هر امری احکام مربوط به خودش را دارد. به عنوان مثال در اقتصاد و تأمین معیشت، کسب حلال، انفاق، صدقه، قناعت و جنبه ایجابی دارند و پرهیز از کم‌کاری،کم‌فروشی،گران‌فروشی، احتکار، ربا، سرقت، کلاهبرداری، اختلاس و جنبه سلبی دارند.
بنابراین، هر موضوعی و هر امری، بایدها و نبایدهای خودش را دارد و نمی‌شود یکجا همه را بیان نمود. وسعت دامنۀ احکام، به وسعت تمامی شئون فردی و اجتماعی بشر می‌باشد.(پایان)