ویکی پدیا دعای جوشن‌کبیر
ویکی پدیا دعای جوشن‌کبیر
در کتابهای حدیثی شیعه دو دعا با نامهای جوشن کبیر و جوشن صغیر وارد شده است.
دعای جوشن کبیر را، که کفعمی در المصباح [۱] و البلدالامین [۲] نقل کرده است، امام سجاد علیه‌السلام از پدر خود امام حسین علیه‌السلام و ایشان از امام علی علیه‌السلام و ایشان نیز از پیامبر اکرم نقل کرده‌اند.
شان نزول دعای جوشن کبیر[ویرایش]
بنا بر این روایت، در یکی از غزوات که پیامبر زرهی سنگین پوشیده بودند و آن زره جسم ایشان را اذیت می‌کرد، جبرئیل نازل شد و ضمن اعلام سلام خدا بر پیامبر ، خواندن این دعا را به جای پوشیدن آن زره به پیامبر توصیه کرد و گفت که این دعا امان پیامبر و امت اوست [۳]
فضیلت دعای جوشن کبیر[ویرایش]
بنابراین روایت، هرکس این دعا را هنگام خروج از خانه‌اش بخواند خدا او را حفظ می‌کند و ثواب بسیار به او می‌دهد و هرکس آن را بر کفنش بنویسد از عذاب ( قبر ) مصون می‌ماند و هرکس آن را اول ماه مبارک رمضان بخواند خدا به او درک فضیلت شب قدر را روزی می‌دهد و نیز هرکس آن را سه بار در این ماه بخواند، در طول زندگی‌اش در امان خدا قرار می‌گیرد [۴]
← نوشتن بر کفن
در ادامه حدیثی که کفعمی بنا بر آن، این دعا را از پیامبر نقل کرده، آمده که امام حسین علیه‌السلام فرموده است پدرم امام علی علیه‌السلام من را به حفظ کردن و بزرگداشت این دعا و نوشتن آن بر کفن او و تعلیم آن به نزدیکان و ترغیب آنان به خواندن این دعا سفارش کردند [۵] و لذا در کتابهای فقهی شیعه به استحباب نوشتن این دعا بر کفن اشاره شده است. [۶] [۷] [۸] [۹]
البته ابن‌طاووس [۱۰] تمام مطالب مربوط به نزول جبرئیل و اعطای این دعا به پیامبر و ثواب خواندن و نوشتن آن بر کفن را در باره دعای جوشن صغیر نقل کرده [۱۱] و بدین سبب این اختلاف به کتابهای فقهی [۱۲] نیز راه یافته و مجلسی [۱۳] برای رفع اختلاف گفته که این سخنان از افزوده‌های ابوطالب ابن‌رجب در حاشیه کتاب ابن‌طاووس بوده است و ناسخان آن را به داخل متن برده‌اند.
← خواندن در لیالی قدر
عالمان شیعه به استحباب خواندن این دعا در شبهای قدر نیز اشاره کرده‌اند [۱۴] [۱۵] ازاین‌رو، خواندن این دعا در شبهای قدر بین شیعیان رواج دارد.
محتوای دعای جوشن‌کبیر[ویرایش]
این دعا یکصد بند دارد و هر بند حاوی ده «اسم» از اسمای خداست، به‌جز بند ۵۵ که یازده اسم خدا در آن آمده است؛ بنابراین، درمجموع، این دعا حاوی هزار و یک «اسم» خدای متعال است [۱۶] [۱۷] که این دعا را حاوی هزار اسم دانسته است).
در این دعا، بیشتر نامهای خدا و تعبیرات دیگر از قرآن گرفته شده است و آنها به گونه‌ای در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند که علاوه بر موزون و مسجع بودن، در بیشتر موارد، اسما و صفات از لحاظ حروف پایانی نیز یک شکل و مشابه‌اند. [۱۸]
شروح دعای جوشن‌کبیر[ویرایش]
عالمان شیعه بر دعای جوشن کبیر شروحی نوشته‌اند. [۱۹] [۲۰] [۲۱]
← شرح حاج‌ملاهادی سبزواری
مشهورترین آنها شرح حاج‌ملاهادی سبزواری است.
سبزواری [۲۲] نوشته است که خالی بودن این دعا از پرداختن به خواهشها (اغراض) و جلب منفعت‌ها) اعواض) و توجه نکردن زیاد به خود، مشوق وی به شرح این دعا بوده است.
شرح سبزواری صبغه‌ای عرفانی و فلسفی دارد.
وی در این کتاب، که براساس بندهای دعا تنظیم شده، به اشعار فارسی و عربی استشهاد کرده و برای مباحث لغوی به کتاب قاموس‌اللغة فیروزآبادی بسیار مراجعه می‌کرده است.
او همچنین در موارد مختلف به اقتضای بحث ، مباحث فلسفی ، عرفانی و کلامی طرح کرده است. [۲۳]
دعای جوشن صغیر[ویرایش]
اما دعای جوشن صغیر را امام کاظم علیه‌السلام از پیامبر اکرم نقل کرده‌اند.
پس از آنکه عباسیان حسین‌بن علی، ملقب به صاحب الفخّ ، را شهید کردند، موسی الهادی، خلیفه عباسی (حک: ۱۶۹ـ۱۷۰)، تصمیم گرفت بزرگان خاندان پیامبر ، به‌خصوص امام موسی کاظم علیه‌السلام، را به قتل برساند.
علی بن یقطین در نامهای این تصمیم را به اطلاع امام رساند.
امام نامه را برای بستگان و شیعیان خویش خواندند و نظر آنان را جویا شدند.
آنان به امام پیشنهاد کردند که حضرت خود را مخفی کند؛ اما امام، ضمن خبر دادن از مرگ قریب‌الوقوع موسی الهادی، گفتند که بر اثر خواندن دعا، جدّ خویش، پیامبر اکرم، را در خواب دیده‌اند و مژده هلاکت دشمن خویش را از ایشان شنیده‌اند.
در ادامه روایت
در کتابهای حدیثی شیعه دو دعا با نامهای جوشن کبیر و جوشن صغیر وارد شده است.
دعای جوشن کبیر را، که کفعمی در المصباح [۱] و البلدالامین [۲] نقل کرده است، امام سجاد علیه‌السلام از پدر خود امام حسین علیه‌السلام و ایشان از امام علی علیه‌السلام و ایشان نیز از پیامبر اکرم نقل کرده‌اند.
شان نزول دعای جوشن کبیر[ویرایش]
بنا بر این روایت، در یکی از غزوات که پیامبر زرهی سنگین پوشیده بودند و آن زره جسم ایشان را اذیت می‌کرد، جبرئیل نازل شد و ضمن اعلام سلام خدا بر پیامبر ، خواندن این دعا را به جای پوشیدن آن زره به پیامبر توصیه کرد و گفت که این دعا امان پیامبر و امت اوست [۳]
فضیلت دعای جوشن کبیر[ویرایش]
بنابراین روایت، هرکس این دعا را هنگام خروج از خانه‌اش بخواند خدا او را حفظ می‌کند و ثواب بسیار به او می‌دهد و هرکس آن را بر کفنش بنویسد از عذاب ( قبر ) مصون می‌ماند و هرکس آن را اول ماه مبارک رمضان بخواند خدا به او درک فضیلت شب قدر را روزی می‌دهد و نیز هرکس آن را سه بار در این ماه بخواند، در طول زندگی‌اش در امان خدا قرار می‌گیرد [۴]
← نوشتن بر کفن
در ادامه حدیثی که کفعمی بنا بر آن، این دعا را از پیامبر نقل کرده، آمده که امام حسین علیه‌السلام فرموده است پدرم امام علی علیه‌السلام من را به حفظ کردن و بزرگداشت این دعا و نوشتن آن بر کفن او و تعلیم آن به نزدیکان و ترغیب آنان به خواندن این دعا سفارش کردند [۵] و لذا در کتابهای فقهی شیعه به استحباب نوشتن این دعا بر کفن اشاره شده است. [۶] [۷] [۸] [۹]
البته ابن‌طاووس [۱۰] تمام مطالب مربوط به نزول جبرئیل و اعطای این دعا به پیامبر و ثواب خواندن و نوشتن آن بر کفن را در باره دعای جوشن صغیر نقل کرده [۱۱] و بدین سبب این اختلاف به کتابهای فقهی [۱۲] نیز راه یافته و مجلسی [۱۳] برای رفع اختلاف گفته که این سخنان از افزوده‌های ابوطالب ابن‌رجب در حاشیه کتاب ابن‌طاووس بوده است و ناسخان آن را به داخل متن برده‌اند.
← خواندن در لیالی قدر
عالمان شیعه به استحباب خواندن این دعا در شبهای قدر نیز اشاره کرده‌اند [۱۴] [۱۵] ازاین‌رو، خواندن این دعا در شبهای قدر بین شیعیان رواج دارد.
محتوای دعای جوشن‌کبیر[ویرایش]
این دعا یکصد بند دارد و هر بند حاوی ده «اسم» از اسمای خداست، به‌جز بند ۵۵ که یازده اسم خدا در آن آمده است؛ بنابراین، درمجموع، این دعا حاوی هزار و یک «اسم» خدای متعال است [۱۶] [۱۷] که این دعا را حاوی هزار اسم دانسته است).
در این دعا، بیشتر نامهای خدا و تعبیرات دیگر از قرآن گرفته شده است و آنها به گونه‌ای در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند که علاوه بر موزون و مسجع بودن، در بیشتر موارد، اسما و صفات از لحاظ حروف پایانی نیز یک شکل و مشابه‌اند. [۱۸]
شروح دعای جوشن‌کبیر[ویرایش]
عالمان شیعه بر دعای جوشن کبیر شروحی نوشته‌اند. [۱۹] [۲۰] [۲۱]
← شرح حاج‌ملاهادی سبزواری
مشهورترین آنها شرح حاج‌ملاهادی سبزواری است.
سبزواری [۲۲] نوشته است که خالی بودن این دعا از پرداختن به خواهشها (اغراض) و جلب منفعت‌ها) اعواض) و توجه نکردن زیاد به خود، مشوق وی به شرح این دعا بوده است.
شرح سبزواری صبغه‌ای عرفانی و فلسفی دارد.
وی در این کتاب، که براساس بندهای دعا تنظیم شده، به اشعار فارسی و عربی استشهاد کرده و برای مباحث لغوی به کتاب قاموس‌اللغة فیروزآبادی بسیار مراجعه می‌کرده است.
او همچنین در موارد مختلف به اقتضای بحث ، مباحث فلسفی ، عرفانی و کلامی طرح کرده است. [۲۳]
دعای جوشن صغیر[ویرایش]
اما دعای جوشن صغیر را امام کاظم علیه‌السلام از پیامبر اکرم نقل کرده‌اند.
پس از آنکه عباسیان حسین‌بن علی، ملقب به صاحب الفخّ ، را شهید کردند، موسی الهادی، خلیفه عباسی (حک: ۱۶۹ـ۱۷۰)، تصمیم گرفت بزرگان خاندان پیامبر ، به‌خصوص امام موسی کاظم علیه‌السلام، را به قتل برساند.
علی بن یقطین در نامهای این تصمیم را به اطلاع امام رساند.
امام نامه را برای بستگان و شیعیان خویش خواندند و نظر آنان را جویا شدند.
آنان به امام پیشنهاد کردند که حضرت خود را مخفی کند؛ اما امام، ضمن خبر دادن از مرگ قریب‌الوقوع موسی الهادی، گفتند که بر اثر خواندن دعا، جدّ خویش، پیامبر اکرم، را در خواب دیده‌اند و مژده هلاکت دشمن خویش را از ایشان شنیده‌اند.
در ادامه روایت
- ۹۹۹
- ۱۴ تیر ۱۳۹۴
دیدگاه ها (۱۷)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط