* ﭘﯿﺮﻭﺯ ﯾﮑﻢ

* ﭘﯿﺮﻭﺯ ﯾﮑﻢ
ﭘﯿﺮﻭﺯ ﯾﮑﻢ ﯾﺎ ﻓﯿﺮﻭﺯ، ‏( ۴۵۸ - ۴۸۴ ‏) ، ﭘﺴﺮ ﯾﺰﺩﮔﺮﺩ ﺩﻭﻡ، ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ
ﻫﺮﻣﺰ ﺳﻮﻡ ﺑﻪ ﺷﺎﻫﻰ ﻧﺸﺴﺖ، ﺩﺭ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﺍﻭ ﺑﺪﺑﺨﺘﯽ ﺍﺯ ﻫﺮ ﺳﻮﻯ ﺑﻪ
ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺭﻭﻯ ﺁﻭﺭﺩ . ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺧﺸﻜﺴﺎﻟﯽ ﺩﻳﺮﻳﺎﺯﻯ ‏(ﻛﻪ ﻣﺪﺕ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻫﻔﺖ ﺳﺎﻝ
ﻧﻮﺷﺘﻪﺍﻧﺪ ‏) ﭘﻴﺶ ﺁﻣﺪ . ﭘﯿﺮﻭﺯ ﺑﺤﺴﻦ ﺗﺪﺑﻴﺮ ﺑﻼ ﺑﮕﺮﺩﺍﻧﻴﺪ ﻭ ﺑﯽﺗﺨﻔﯿﻒ
ﻣﺎﻟﻴﺎﺗﻬﺎ ﻭ ﻧﻈﺎﺭﺕ ﺩﺭ ﺗﻮﺯﻳﻊ ﺧﻮﺍﺭﺑﺎﺭ ﺩﺭ ﺁﺳﺎﻳﺶ ﻣﺮﺩﻡ ﻛﻮﺷﻴﺪ . ﻭﻟﻰ
ﺗﺎﺧﺖ ﻭ ﺗﺎﺯ ﻫﯿﺎﻃﻠﻪ ﻧﺎﻡ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺑﺎﺩ ﺩﺍﺩ . ﭘﯿﺮﻭﺯ ﺍﮔﺮ ﭼﻪ
ﻛﯿﺪﺍﺭﯾﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﻐﻠﻮﺏ ﻛﺮﺩ ﺍﻣﺎ ﺩﺭ ﺟﻨﮓ ﺑﺎ ﺧﺸﻨﻮﺍﺯ ﯾﺎﺧﺸﯿﻮﻥ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ
ﻫﻴﺎﻃﻠﻪ، ﺍﺳﻴﺮ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻮﻋﺪﻩٔ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻏﺮﺍﻣﺖ ﺭﻫﺎﺋﻰ ﻳﺎﻓﺖ ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪﺵ
ﻛﻮﺍﺩ ‏( ﻗﺒﺎﺩ ‏) ﺩﻭ ﺳﺎﻝ ﺩﺭ ﮔﺮﻭﮔﺎﻥ ﺑﻮﺩ . ﺩﺭ ﺟﻨﮓ ﺑﻌﺪﻯ ﭘﯿﺮﻭﺯ ﻭ ﺳﭙﺎﻫﺶ
ﺑﺼﺤﺮﺍﻯ ﺑﯽ ﺁﺏ ﻭ ﻋﻠﻔﻰ ‏(ﺻﺤﺮﺍﻯ ﺁﺧﺎﻝ ﻛﻨﻮﻧﯽ ‏) ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ ﻭ ﻧﺎﺑﻮﺩ
ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﻫﻴﺎﻃﻠﻪ ﺗﺎ ﻣﺮﻭ ﻭ ﻫﺮﺍﺕ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ . ﺍﺯ ﺁﺛﺎﺭ ﭘﯿﺮﻭﺯ ﺩﻳﻮﺍﺭﻯ ﺩﺭ
ﺷﻤﺎﻝ ﺍﻳﺮﺍﻥ ‏( ﺍﺯ ﺩﺭﯾﺎﯼ ﺧﺰﺭ ﺩﺭ ﺍﻣﺘﺪﺍﺩ ﮔﺮﮔﺎﻥ ﺭﻭﺩ ‏) ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ
ﻫﻴﺎﻃﻠﻪ ﻛﺸﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ .
* ﺑﻼﺵ
ﺑﻼﺵ ﯾﺎ ﻭﻻﺧﺶ ‏( ۴۸۴ - ۴۸۸ ‏) ﭘﺲ ﺍﺯ ﭘﯿﺮﻭﺯ ﺑﻪ ﺷﺎﻫﯽ ﺭﺳﯿﺪ . ﺩﺭ
ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﺍﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﯿﺎﻥ ﺯﺭﺗﺸﺘﯽ ﺍﺯ ﺷﺎﻩ ﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭ ﻧﯿﺮﻭﯼ ﺑﯿﺸﺘﺮﯼ
ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ . ﺩﻭﺭﺍﻥ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﺑﻼﺵ ﺑﻪ ﺁﺭﺍﻣﯽ ﮔﺬﺷﺖ ﺍﮔﺮﭼﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺴﯿﺎﺭ
ﻧﺎﺗﻮﺍﻥ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ . ﺍﺯ ﺭﻭﯾﺪﺍﺩﻫﺎﯼ ﺯﻣﺎﻥ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﻭﯼ ﻗﻄﻊ ﺑﺎﺝ
ﺳﺎﻻﻧﻪﺍﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺭﻭﻡ ﺑﺮﺍﯼ ﭘﺎﺳﺪﺍﺭﯼ ﺍﺯ ﺩﺭﺑﻨﺪ ﻗﻔﻘﺎﺯ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ
ﻣﯽﭘﺮﺩﺍﺧﺖ . ﺑﻼﺵ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺍﺭﻣﻨﺴﺘﺎﻥ ﺭﺍﻩ ﺁﺷﺘﯽ ﺭﺍ ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﺮﺍﯼ
ﭘﯿﺸﮕﯿﺮﯼ ﺍﺯ ﺗﺎﺯﺵ ﻫﭙﺘﺎﻟﯿﺎﻥ ﺑﺪﺍﻧﻬﺎ ﺑﺎﺝ ﻣﯽﺩﺍﺩ .ﺍﺯ ﺍﯾﻨﺮﻭ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﻭ
ﻣﻮﺑﺪﺍﻥ ﻭﯼ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺷﺎﻫﯽ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﻗﺒﺎﺩ ﯾﮑﻢ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺟﺎﯼ ﻭﯼ ﺑﻪ
ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﻧﺸﺎﻧﺪﻧﺪ .
* ﻗﺒﺎﺩ ﯾﮑﻢ
ﻗُﺒﺎﺩ ﯾﮑﻢ ‏( ﻏﺒﺎﺩ ،ﮐُﺒﺎﺩ ﻭ ﮐﻮﺍﺫ ﻫﻢ ﻧﻮﺷﺘﻪﺍﻧﺪ ‏) ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ
ﺩﻭﺑﺎﺭ ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻧﺸﺴﺖ،ﺑﺎﺭ ﻧﺨﺴﺖ ﻣﯿﺎﻥ ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ ۴۸۸
ﺗﺎ ۴۹۶ ﻭ ﺑﺎﺭ ﺩﻭﻡ ۴۹۹ ﺗﺎ ۵۳۱ ‏( ﻣﯿﻼﺩﯼ ‏) . ﻭﯼ ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ ﺑﻼﺵ ﻭ ﭘﺴﺮ
ﭘﯿﺮﻭﺯ ﯾﮑﻢ ﺑﻮﺩ .
ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۴۹۶ ﻣﯿﻼﺩﯼ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﮐﺸﻮﺭ ﻭ ﻣﻮﺑﺪﺍﻥ ﺑﻼﺵ ﺭﺍ ﮐﻨﺎﺭ ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ
ﻭ ﻗﺒﺎﺩ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﻧﺸﺎﻧﺪﻧﺪ . ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﺎﻥ، ﺑﺴﯿﺎﺭ ﻧﺎﺗﻮﺍﻥ
ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﮐﺸﻮﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﻣﯽﻧﺸﺎﻧﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺟﺎﯼ
ﺍﯾﺸﺎﻥ ﺑﺮﺍﯼ ﮐﺸﻮﺭ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﻣﯽﮔﺮﻓﺘﻨﺪ . ﻗﺒﺎﺩ ﯾﮑﻢ ﺍﺯ ﺁﻏﺎﺯ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ
ﺩﭼﺎﺭ ﮔﺮﻓﺘﺎﺭﯾﻬﺎﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﯼ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺑﻮﺩ . ﻣﻮﺑﺪﯼ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ
ﻣﺰﺩﮎ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﺑﻪ ﻗﺒﺎﺩ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺷﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺍﺻﻼﺣﺎﺕ
ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺮﺍﻧﮕﯿﺨﺖ . ﺍﻭ ﻧﻈﺎﻣﯽ ﺑﺮﺍﺑﺮﯼﺟﻮﯾﺎﻧﻪ ﺭﺍ ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻣﯽﮐﺮﺩ ﮐﻪ
ﺁﻣﻮﺯﻩﻫﺎﯾﯽ ﻓﺮﺍﺗﺮ ﺍﺯ ﺑﺎﻭﺭ ﺯﺭﺗﺸﺘﯽﮔﺮﯼ ﺩﺍﺷﺖ . ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺍﻭ
ﺍﺷﺘﺮﺍﮎ ﺩﺍﺭﺍﯾﯽ ﻭ ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﻭ ﺯﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻣﯽﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ . ﻗﺒﺎﺩ ﺑﻪ
ﯾﺎﺭﯼ ﺍﻭ ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺍﺯ ﺗﻮﺍﻥ ﺯﻣﯿﻨﺪﺍﺭﺍﻥ ﻭ ﻣﻮﺑﺪﺍﻥ ﻭ ﺍﺷﺮﺍﻑ ﺑﮑﺎﻫﺪ .
ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻗﺒﺎﺩ ﺑﺎ ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻧﯽ ﺍﺯ ﻣﺰﺩﮎ ﻣﯿﺎﻥ ﺗﻮﺩﻩ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﺤﺒﻮﺑﯿﺘﯽ
ﯾﺎﻓﺖ . ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺍﻧﺒﺎﺭﻫﺎﯼ ﻏﻠﻪ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺭﻭﯼ ﻣﺮﺩﻡ ﮔﺸﻮﺩﻩ
ﺷﺪ ﻭ ﺯﻣﯿﻨﻬﺎﯼ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﯼ ﻣﯿﺎﻥ ﺩﻫﻘﺎﻧﺎﻥ ﺑﺨﺶ ﮔﺮﺩﯾﺪ . ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺩﺭ
ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎﯼ ﺯﺭﺗﺸﺘﯿﺎﻥ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﺭﺍ ﺩﻭﺭﻩ ﺁﺷﻮﺏ ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﻨﺪ .
ﺩﺳﺘﻪﺍﯼ ﺍﺯ ﺍﺷﺮﺍﻑ ﻭ ﻣﻮﺑﺪﺍﻥ ﮐﻪ ﻫﻨﻮﺯ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻗﺪﺭﺕ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ
ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۴۹۶ ﻭﯼ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﯿﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﺍﻧﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺯﻧﺪﺍﻥ
ﻓﺮﺍﻣﻮﺷﯽ ﺑﻪ ﺑﻨﺪ ﮐﺸﯿﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ﺯﺍﻣﺎﺳﺐ ‏( ﺟﺎﻣﺎﺳﭗ ‏) ﺭﺍ ﺑﻪ ﺟﺎﯼ
ﺍﻭ ﺑﻪ ﺷﺎﻫﯽ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻨﺪ .
* ﺟﺎﻣﺎﺳﺐ
ﺣﺪﻭﺩ ﺩﻭ ﺳﺎﻝ ﺍﺯ ۴۹۷ ﺗﺎ ۴۹۹ ﻣﯿﻼﺩﯼ ﺑﺠﺎﯼ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﻗﺒﺎﺩ ﺳﻠﻄﻨﺖ
ﮐﺮﺩ ﻭ ﻟﯽ ﺑﺎ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻗﺒﺎﺩ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﻭﯼ ﺍﺯ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﮐﻨﺎﺭﻩ ﮔﺮﻓﺖ .
* ﻗﺒﺎﺩ ﯾﮑﻢ ‏( ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ‏)
ﻗﺒﺎﺩ ﺑﻪ ﯾﺎﺭﯼ ﺧﻮﺍﻫﺮﺵ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﮔﺮﯾﺨﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﻫﻔﺘﺎﻟﯿﺎﻥ ﭘﻨﺎﻫﻨﺪﻩ
ﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﯾﺎﺭﯼ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﯿﺮﻭﯾﯽ ﺑﺴﯿﺞ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۴۹۹ ﺗﺮﺳﺎﯾﯽ ﺑﻪ
ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ . ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ﺯﺍﻣﺎﺳﭗ ﺑﻪ ﺳﻮﺩ ﺍﻭ ﺍﺯ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﭼﺸﻢ
ﭘﻮﺷﯿﺪ ﻭ ﻗﺒﺎﺩ ﺩﯾﮕﺮﺑﺎﺭ ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﯽ ﻧﺸﺴﺖ . ﻭﯼ ﺩﺭ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ
ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ ﺳﺪﻩ ﺷﺸﻢ ‏( ﻣﯿﻼﺩﯼ ‏) ﺑﻪ ﺭﻭﻡ ﻟﺸﮑﺮ ﮐﺸﯿﺪ ﻭ ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺑﺎ
ﺷﮑﺴﺖ ﺭﻭﻣﯿﺎﻥ ﺑﺎﺟﯽ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺴﺘﺎﻧﺪ ﻭ ﻭﺿﻌﯿﺖ ﺩﺍﺭﺍﯾﯽ ﮐﺸﻮﺭ ﺭﺍ
ﺑﻬﺒﻮﺩ ﺑﺨﺸﺪ . ﻭﯼ ﺩﺭ ۵۰۲ ﭘﺎﻧﺼﺪ ﮐﯿﻠﻮ ﻃﻼ ﺍﺯ ﺭﻭﻣﯿﺎﻥ ﺑﺎﺝ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ
ﺭﻭﻣﯿﺎﻥ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ ﻫﻔﺖ ﺳﺎﻝ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺩﻭﯾﺴﺖ ﻭ ﭘﻨﺠﺎﻩ ﮐﯿﻠﻮ ﻃﻼ
ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺪﻫﻨﺪ . ﻭﯼ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺮﺯﻣﯿﻨﻬﺎﯼ ﭘﯿﺮﻭ ﺍﯾﺮﺍﻥ
ﭼﻮﻥ ﺣﺠﺎﺯ ﻭ ﻧﺠﺪ ﻋﺮﺑﺴﺘﺎﻥ ﺩﯾﻦ ﻣﺰﺩﮐﯽ ﺭﺍ ﮔﺴﺘﺮﺩ .
ﻭﯼ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﻬﺎﺭ ﻧﺎﺑﺴﺎﻣﺎﻧﯽ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﯼ ﻭ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭ
ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﯾﮏ ﺳﺮﯼ ﺍﺻﻼﺣﺎﺕ ﺯﺩ . ﻭﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﯾﺎﺭﯼ ﺭﺳﺎﻧﯽ ﺑﻪ
ﺳﺘﻤﺪﯾﺪﮔﺎﻥ ﻭ ﺗﻬﯿﺪﺍﺳﺘﺎﻥ ﺩﻓﺘﺮﯼ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻣﺪﺍﻓﻊ ﺩﺭﻭﯾﺸﺎﻥ ﻭ ﺑﻪ
ﻓﺮﻧﺸﯿﻨﯽ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻣﻮﺑﺪﺍﻥ ﺑﺰﺭﮒ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻧﺪﺍﺧﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﻘﻮﻕ ﺑﯽﻧﻮﺍﯾﺎﻥ
ﺭﺳﯿﺪﮔﯽ ﮐﻨﺪ . ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺵ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﯾﻨﺪﻩ ﺩﯾﻨﻬﺎﯼ ﻣﺴﯿﺤﯿﺖ ﻭ ﺍﺳﻼﻡ ﻧﯿﺰ
ﺍﺯ ﺭﻭﯼ ﮐﺎﺭ ﺍﻭ ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻨﺪ . ﺍﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﻧﻈﺎﻡ ﺍﺩﺍﺭﯼ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﯽ ﭼﻬﺎﺭ
ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺑﺮﭘﺎ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﯽ ﻫﺮ ﮐﺪﺍﻡ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﯾﮏ ﺍﺳﭙﻬﺒﺪ ﺑﻮﺩ .
ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ ﮐﻞ ﺍﺭﺗﺶ ﯾﮏ ﺗﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻟﻘﺐ ﺍﯾﺮﺍﻥﺍﺳﭙﻬﺒﺪ ﺭﺍ
ﺩﺍﺷﺖ . ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﻭﯼ ﺍﻣﺮ ﻧﻘﺸﻪﺑﺮﺩﺍﺭﯼ ﺍﺯ ﺯﻣﯿﻨﻬﺎﯼ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﯼ ﻭ
ﺳﺎﺯﻣﺎﻧﺪﻫﯽ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﻧﻈﺎﻡ ﻣﺎﻟﯿﺎﺗﯽ ﻭ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺗﺎﺯﻩ ﺍﺳﺘﺎﻥﻫﺎ ﻭ ﺳﺮﺯﻣﯿﻨﻬﺎ
ﺁﻏﺎﺯ ﺷﺪ .
ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﻭ ﺩﻭﻟﺖ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎ ﻣﺴﯿﺤﯿﺎﻥ ﻧﺴﻄﻮﺭﯼ ﻣﺪﺍﺭﺍ ﻣﯽﮐﺮﺩ .
ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩﺭ ۵۱۵ ‏( ﻣﯿﻼﺩﯼ ‏) ﻫﭙﺘﺎﻟﯿﺎﻥ ﺩﻭﭼﺎﺭﻩ ﭼﻨﺪﺩﺳﺘﮕﯽ ﻭ ﻧﺎﺗﻮﺍﻧﯽ
ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﻣﺮﺯﻫﺎﯼ ﺧﺎﻭﺭﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻧﯿﺰ ﺁﺳﻮﺩﻩ ﺷﺪ . ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﻭ
ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﯽ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﺟﺎﻧﯽ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﮔﺮﺟﺴﺘﺎﻥ، ﻋﻤﺎﻥ ﻭ