باو فهخرییا کی بوده است

باوێ فهخرییا کی بوده است ؟

نام اصلی او صبری حاجی محمدمصطی قوتو بوده است . رئیس عشیره رسکوتان , دلاوری رشید و بسیار جوانمرد بوده است . گفته می شود که او از خانواده فلیت قوتو بوده است .صبری با عشیره خود در منطقه خرزان از توابع باتمان زندگی میکرده و چون دختری به نام فخرییا داشته دختر مسیحی در اشعار و سروده های خود او را به این شکل نام برده است .به همین خاطر, مدت ها کسی , حتی خود صبری هم متوجه قضیه نمی شدند.

 سالها  می گذرد تا اینکه کلام مشهور ((باوێ فه خرییا)) توسط دنگ بیژان خوانده و به گوش صبری می رسد , بویژه اینکه کلام با این بیت شروع می شود

باوێ فه خرییا , که کێ یا هو , تورنێ مالا عه زو ,

ترجمه : پدر فخری یا , برادر یاهو , نوه خانواده عزو

این مشخصات کامل صبری  بوده است . و صبری متوجه می شود  که این سروده در باره او گفته شده است , ولی دیگر دیر شده بود  او متاهل بوده و نمی تواند با دختر مسیحی ازدواج کند . ولی می گوید اگر از قبل موضوع را می دانسته او را به دین اسلام دعوت و با او ازدواج می کرد.  

واین آن کلام مشهور است که مرحوم عودال زینکه , شاکرو , شوان پرور و چندین نفر دیگر آنرا تا کنون اجرا کرده اند:

Bavê Fexriya qurba min go îro dinya ewr e.... 
Ax lo nabe sayî, hawar li min min rebenê 
Lê li Bavê Fexro derketine Tabûra Sêrtê taqîbatê bi sê alayî 
Hawar li min oy... 

Gelî gundî û cîranan çima Bavê Fexro ne li mal e? 
Hûn dibînin ode ji mêvanan xir û xal e 
Hawar li min min rebenê 

Bawê Fexriya qurba min go ji înê heta înê 
Hawar li min min rebenê 
Îro sê ro sê şev e Bavê Fexro birîndar e li nav nivînê… 
Ezê rabim daw û delingê xwe hilgêvim herim Hadhaka xopan, 
Mala Erekêlê Hekîm, bêjim hekîmo qurba sîng û berê min rebenê 
Ji Bavê Fexro re bike melhema devê vê birînê hewar li min 
Heyfa mêra ye di çi halî, hawar li min min rebenê 

Min go Bavê Fexro were em bi destê hevdu bigrin... 
Ax lo herin çiya, hawar li min min rebenê 
Lê li min şewitiyê ezê derbasî hêla malê bûme 
Bavê Fexro bi ser birînê xwe de kûr dinaliya hewar li min 
Heyf û xebîneta Bavê Fexro, Suwarê Gêjo, Torinê mala Ezo 
Birîndar bû bi sê gulên va Romiya ax hawar li min min rebenê 
Emrê çûyî carde nayê min rebenê 

Bavê Fexriya qurba min go bi qizanî ay… 
Pir delal bûm hawar li min min rebenê 
Gidî qurban bi bûkanî ay… karxezal bûm hewar li min 
Bişewite mala mêrê xirab û Romiyan 
Çawa sala îsal qir û qal bûm 
Ax emrê çûyî carde nayê ay…







#کورد
#کوردستان
#تمدن
#اصالت
#فرهنگ